نظارت الکترونیکی با پابند یکی از روشهایی است که به برخی محکومان این امکان را میدهد دوران محکومیت خود را خارج از زندان و تحت نظارت سپری کنند. البته برخی از افرادی که مشمول این شیوه نظارتی میشوند، درباره میزان محدودیت رفتوآمد و شرایط استفاده از آن دید واضحی ندارند. یکی از پرسشهای رایج در این زمینه این است که محدوده پابند الکترونیکی چقدر است و فرد تا چه فاصلهای از محل سکونت خود اجازه تردد خواهد داشت. آشنایی با این موضوع به افراد کمک میکند تا با آگاهی بیشتری از قوانین و محدودیتهای مربوط به آن استفاده کنند.

منظور از پابند الکترونیکی چیست؟
electronic ankle tag وسیلهای ردیاب مبتنی بر GPS است که به پای برخی از محکومان واجد شرایط بسته میشود. با استفاده از این وسیله، فرد محکوم میتواند مدت محکومیت خود را خارج از زندان و در محدوده مشخصی که برای او تعیین شده سپری کند.
۸۷٪ مرکز آزمون دادرز برای شروع آزمون و مشاهده کارنامه تحلیلی کلیک کنید. آزمون تکدرس، آزمون جامع، کارنامه و تحلیل عملکرد ←به دلیل نظارت از طریق سامانه مانیتورینگ مرکز مراقبت الکترونیکی سازمان زندانها، در صورتی که فرد دارای پابند در این وسیله تغییری ایجاد کرده یا اقدام به دستکاری آن کند، این موضوع به سرعت شناسایی شده و به او هشدار داده میشود. اگر محکوم به این هشدارها توجه نکرده و مقررات را رعایت نکند، موضوع بلافاصله از سوی مراجع مربوط به قاضی رسیدگیکننده پرونده گزارش میشود تا تصمیم لازم اتخاذ گردد.
پابند الکترونیک برای چه نوع جرایمی به کار میرود؟
این نوع پابند به عنوان یکی از ابزارهای نوین نظارتی، برای جرایم تعزیری درجه پنج تا هشت که مجازات آنها تا پنج سال حبس در نظر گرفته شده (پیش از ورود محکوم به زندان) قابل استفاده است. همچنین در جرایم تعزیری درجه دو تا چهار، استفاده از این شیوه تنها پس از آن امکانپذیر است که محکوم یک چهارم از مدت حبس خود را سپری کرده باشد.
به کارگیری این روش به دستگاه قضایی کمک میکند تا با استفاده از فناوریهای جدید، نظارت دقیقتری بر محکومان داشته باشد و در عین حال زمینه مناسبتری برای بازگشت آنها به جامعه فراهم کند.
دورههای ویدیویی دادرز مشاهده دورههای آموزشی دادرز آموزش ویدیویی گامبهگام با اساتید مرکز آزمون ←
این نوع نظارت با استفاده از پابند الکترونیکی میتواند در کاهش جمعیت زندانها موثر باشد و به محکومان این امکان را بدهد که دوران محکومیت خود را در محیطی تحت کنترل و همراه با حفظ حقوق فردی بگذرانند. در نتیجه، پابندهای الکترونیکی به عنوان روشی موثر برای اصلاح رفتار و کاهش تکرار جرم شناخته میشوند.
محدوده پابندهای الکترونیکی چقدر است؟
استفاده از پابندهای الکترونیکی در کنار مزایایی که دارد، محدودیتهایی نیز برای فرد محکوم ایجاد میکند. یکی از مهمترین این محدودیتها مربوط به میزان تردد او است. شخصی که از پابند استفاده میکند، تنها در شرایط خاص میتواند در محدودهای بین 200 تا 1000 متر رفتوآمد داشته باشد. به طور کلی برای افراد دارای پابندهای الکترونیکی سه سطح از محدوده حرکتی در نظر گرفته شده است:
ابزار رایگان دادرز برای محاسبه سریع درصد آزمون وکالت کلیک کنید. درصد خود را بزنید و همین حالا نتیجه را ببینید. ←- محدوده درجه یک که فرد اجازه تردد تا شعاع 200 متری از محل سکونت خود را دارد.
- محدوده درجه دو که امکان رفتوآمد تا شعاع 500 متری از محل سکونت فراهم است.
- محدوده درجه سه که فرد میتواند تا شعاع 1000 متری از محل سکونت خود تردد کند.
همچنین فردی که پابند دارد باید محل سکونت مشخص و آدرس دقیقی داشته باشد تا محدوده مجاز تردد بر اساس آن تعیین شود. علاوه بر این، در صورتی که رفتار فرد مناسب تشخیص داده شود، قاضی میتواند درباره افزایش محدوده تردد او تصمیمگیری کند.
روند ثبت درخواست استفاده از پابند برای نظارت الکترونیکی
درخواست استفاده از پابند به تنهایی از سوی زندانیان موجب پذیرش آن نمیشود، بلکه تحقق شرایط مشخصی لازم است تا مقام قضایی با این تقاضا موافقت کند. برای نمونه، باید پشیمانی و ندامت واقعی زندانی از جرم ارتکابی برای مقام قضایی محرز شود و او نشان دهد که در جهت جبران رفتارهای نادرست خود تلاش کرده است. از جمله مواردی که میتواند در تصمیم قاضی برای پذیرش شرایط دریافت پابند الکترونیکی موثر باشد، همکاری زندانی در افشای جزئیات جرم، معرفی همدستان و معاونان خود است.

بر اساس ماده 553 قانون آیین دادرسی کیفری، شخصی که در حال گذراندن دوران حبس است و واجد شرایط لازم باشد، پس از صدور حکم میتواند با ارائه درخواست به مددکاران زندان، موافقت خود را برای گذراندن باقیمانده مدت محکومیت در محدودهای مشخص و تحت نظارت الکترونیکی اعلام کند.
در زندان فرمهایی در اختیار زندانیان قرار داده میشود که بخشی از آنها مربوط به پیشنهاد محدوده مورد نظر برای نظارت است. ذکر این محدوده به قاضی کمک میکند تا هنگام تصمیمگیری، محل سکونت و مسیر رفتوآمد فرد (مانند رفتوآمد بین خانه و محل کار) را در نظر بگیرد و حکمی صادر نکند که باعث ایجاد عسر و حرج برای محکوم شود.
آیا استفاده از پابند الکترونیکی هزینه دارد؟
بر اساس بخشنامه مربوط به هزینه تجهیزات نظارت الکترونیکی، استفاده از پابند برای همه افراد شامل پرداخت هزینه روزانه است. چه افرادی که به طور مستقیم از سوی مرجع قضایی به مرکز مراقبت الکترونیکی معرفی میشوند و چه زندانیانی که برای گذراندن باقیمانده محکومیت یا پس از تبدیل قرار تامین تحت نظارت الکترونیکی قرار میگیرند. این مبالغ به شرح زیر تعیین شده است:
- عموم افراد: روزانه 20 هزار تومان
- کسانی که به تشخیص مددکار و با تایید رئیس موسسه کیفری و البته موافقت مدیرکل زندانهای استان، پرداخت مبلغ کامل برایشان ممکن نیست: روزانه 10 هزار تومان
- زنان سرپرست خانوار، افراد تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و یا سازمان بهزیستی: روزانه 2 هزار تومان
همچنین در شرایطی که سازمان زندانها تشخیص دهد فرد توانایی پرداخت همه یا حتی بخشی از هزینه پابند خود را ندارد، مجرم از پرداخت هزینه معاف خواهد بود (البته با توجه به امکانات مالی سازمان).

جمع بندی
پابند الکترونیکی ابزاری است که امکان سپری کردن بخشی از محکومیت در خارج از زندان را فراهم میکند، اما استفاده درست و بدون نگرانی از آن منوط بر آشنایی با قواعد و محدودیتهای قانونی است. در اصل، شناخت شرایط و روند درخواست، محدوده تردد، هزینهها و مواردی از این دست کمک میکند افراد با تصور دقیقتری نسب به وضعیت خود تصمیمگیری کنند.
در نهایت فراموش نکنید که آکادمی دادرز فضایی مناسب برای شما فراهم کرده تا بتوانید سطح آگاهی خودتان را درباره حقوق شهروندی و موضوعات حقوقی افزایش دهید و مباحثی مانند اسکیمر چیست؟ را به راحتی بررسی کنید.