بسیاری از داوطلبان آزمون وکالت هنگام مطالعه قوانین خاص، مخصوصا در مباحث کیفری، با یک چالش جدی روبهرو میشوند؛ اینکه مواد قانونی را میخوانند اما درک دقیقی از نکات آزمونی و کاربردی آن ندارند. همین موضوع باعث میشود در مواجهه با سوالات تستی دچار تردید شوند. در چنین شرایطی، استفاده از یک سیستم آموزشی با طراحی هدفمند برای تدریس جرم رشا و ارتشا یا سایر مباحث مربوطه به صورت تحلیلی، میتواند به داوطلبان کمک کند تا مفاهیم را دقیقتر بفهمند و مواد قانونی خاص را هدفمندتر مطالعه کنند.

اهمیت قوانین خاص در آزمون کانون وکلا
در مجموعه 140 سوالی آزمون کانون وکلا، حدود 20 سوال به قوانین خاص اختصاص دارد. با این حال بسیاری از داوطلبان تصور میکنند برای مطالعه این بخش باید به سراغ منابع سنگین یا مجموعههای گسترده تستی بروند. در حالی که واقعیت این است که بخش قابل توجهی از سوالات قوانین خاص مستقیما از «نص ماده» طرح میشود و معمولا پیچیدگی مفهومی زیادی ندارد.
۸۷٪ مرکز آزمون دادرز برای شروع آزمون و مشاهده کارنامه تحلیلی کلیک کنید. آزمون تکدرس، آزمون جامع، کارنامه و تحلیل عملکرد ←به همین دلیل مطالعه دقیق مواد قانونی میتواند پاسخگویی به این سوالات را سادهتر کند. نکته مهم این است که قوانین خاص نباید در کنار مباحث اصلی آیین دادرسی مدنی و آیین دادرسی کیفری نادیده گرفته شوند، زیرا بخشی از سوالات آزمون به طور مستقیم از همین قوانین طرح میشود.
در مورد قوانین خاص کتاب بخوانیم یا آموزش ببینیم؟
پیشنهاد اصلی برای یادگیری قوانین خاص، استفاده از یک سیستم آموزشی است. این بخش از دروس معمولا با آموزش دیدن بسیار راحتتر یاد گرفته میشوند و فهم آن در عمل نیز کاربردیتر خواهد بود، زیرا مطالب به شکل آموزشی در ذهن تثبیت میشوند. علاوه بر این، در بخشهای مختلف آزمون مانند حقوق مدنی، تجارت و حقوق جزا نیز معمولا سوالاتی از قوانین خاص مطرح میشود و به طور میانگین میتوان انتظار داشت از هر درس حداقل 5 سوال مرتبط با قوانین خاص طرح شود؛ پس باید بیشتر روی آنها تمرکز کرد.
از میان قوانین خاص، برخی از آنها حجم بیشتری دارند و به همین دلیل مطالعه آنها اهمیت بیشتری پیدا میکند. زمان بررسی شیوه تدریس جرم رشا و ارتشا یا مباحث مشابه به یاد داشته باشید که سنگینترین و مهمترین قوانین خاص آزمون وکالت شامل موارد زیر است:
دورههای ویدیویی دادرز مشاهده دورههای آموزشی دادرز آموزش ویدیویی گامبهگام با اساتید مرکز آزمون ←- قانون اجرای احکام مدنی با حدود 180 ماده
- قانون امور حسبی با بیش از 300 ماده
- قانون دیوان عدالت اداری با حدود 120 ماده
- قانون دادگاههای صلح با حدود 40 تا 50 ماده

تدریس جرم رشا و ارتشا برای آشنایی بیشتر داوطلبان
در بخشی از سیستم تدریس قوانین خاص آکادمی دادرز متوجه خواهید شد که رشا و ارتشاء چیست؟ و چطور با درک آنها در آزمون شرکت کنیم. با توجه به مباحث این بخش به یاد بسپارید که راشی کسی است که رشوه پرداخت میکند و مرتشی فردی است که رشوه را دریافت میکند. جرم ارتشا به طور خاص در مورد کارمندان دولت مطرح میشود و شامل کارمندان بخش خصوصی یا نهادهای غیر دولتی نمیشود. بنابراین اگر شخصی خود را به دروغ کارمند دولت معرفی کند و از این طریق مالی دریافت کند، رفتار او ممکن است عنوان کلاهبرداری داشته باشد، نه ارتشا.
در برخی موارد، قانون برای راشی تخفیفها یا معافیتهایی در نظر گرفته است. برای مثال اگر راشی ماموران را از وقوع جرم آگاه کند، رشوه پرداختی را گزارش دهد یا علیه آن شکایت کند، یا در جریان تعقیب با اقرار خود باعث تسهیل تعقیب مرتشی شود، از حبس و جزای نقدی (تعزیر مالی) معاف خواهد شد اما مجازات شلاق درباره او اجرا میشود.
ابزار رایگان دادرز برای محاسبه سریع درصد آزمون وکالت کلیک کنید. درصد خود را بزنید و همین حالا نتیجه را ببینید. ←همچنین اگر راشی در حالت اضطرار یا برای حفظ حقوق خود ناچار به پرداخت رشوه شده باشد، مجازات حبس و شلاق درباره او اجرا میشود و تا نصف مالی که پرداخت کرده است به او بازگردانده میشود. در حالتی که فرد قبل از کشف جرم، موضوع را گزارش دهد، ممکن است از تمام مجازاتها از جمله حبس، شلاق و ضبط مال معاف شود.
نکته مهم دیگر در تدریس جرم رشا و ارتشا این است که مالی که به عنوان رشوه داده یا گرفته میشود باید دارای ارزش مالی باشد و امور غیرمالی (مانند رابطه جنسی) در این عنوان قرار نمیگیرند.

نکات کلیدی آزمونی در جرایم رشا، ارتشا و کلاهبرداری
در جرم کلاهبرداری، صرف گرفتن یک سند به معنای تحصیل مال محسوب نمیشود و برای تحقق جرم لازم است مال یا منفعتی واقعا تحصیل شده باشد. در مقابل در جرایم رشا و ارتشا، صرف دریافت سندی که متضمن مال یا تعهد مالی باشد میتواند تحصیل مال تلقی شده و موجب تحقق جرم شود.
همچنین صرف پیشنهاد دادن مال به منظور پرداخت رشوه، نه جرم رشا و ارتشا محسوب میشود و نه حتی شروع به جرم؛ زیرا هنوز عملیات اجرایی جرم آغاز نشده است. از سوی دیگر، اگر راشی برای حفظ حقوق خود یا در حالت اضطرار ناچار به پرداخت رشوه شده باشد، طبق قانون هیچ مجازاتی برای او در نظر گرفته نمیشود.
حدود تحقق جرم رشا و ارتشا در ارتباط با وظایف کارمند
برای تحقق جرم رشا و ارتشا، عملی که در مقابل دریافت مال انجام میشود، باید مرتبط با وظایف همان سازمانی باشد که کارمند در آن مشغول است. بنابراین اگر کارمند قوه قضاییه برای انجام کاری در وزارت علوم مطالبه مال کند، این رفتار مشمول رشا و ارتشا نخواهد بود. اما اگر همان کارمند قوه قضاییه تهران برای انجام کاری در دادگاه شیراز وجهی دریافت کند، چون عمل در حوزه وظایف همان دستگاه است، جرم محقق میشود.
گاهی ممکن است فردی که وجه را پرداخت میکند، به دلیل شرایط خود مشمول عنوان راشی نباشد، اما این موضوع مانع از آن نیست که فرد دریافتکننده عنوان مرتشی داشته باشد. همچنین طبق نکات مهم تدریس جرم رشا و ارتشا، اگر کارمند دولت برای معرفی راشی به مرجع قضایی پولی دریافت کند، هرچند کارمند قصد ارتشا نداشته باشد، اما چون پرداختکننده با قصد رشا وجه را داده، عمل وی جرم محسوب میشود.

جمع بندی: بهترین منبع تدریس جرم رشا و ارتشا و قوانین خاص
در مجموع، برای یادگیری کامل این مباحث میتوانید از دورههای آموزشی آکادمی دادرز استفاده کنید. پیشنهاد ما برای تسلط بهتر، تهیه کتاب قوانین خاص (کتاب نموداری) این مجموعه است که مطالب را به شکل ساده و طبقهبندی شده ارائه میدهد. همچنین دورههای آموزشی حدود 30 تا 35 ساعته آکادمی دادرز به درک دقیق مواد قانونی و نکات آزمونی کمک زیادی میکند. در کنار این موارد، امکان دریافت مشاوره رایگان نیز وجود دارد تا پاسخ سوالاتی مانند برای جزا و کیفری چه کتابی بخونیم؟ را به راحتی بررسی کنید.