فهرست مطالب
- مبحثهای پرتکرار و مواد کلیدی
- تست موقوفی تعقیب، تحت نظر و قرار تأمین
- تست ۱
- تست ۲
- تست ۳
- تست صلاحیت دادگاههای کیفری
- تست ۴
- تست ۵
- تست واخواهی، تجدیدنظر و فرجام
- تست ۶
- تست ۷
- تست ۸
- تست ۹
- تست ۱۰
- تست اعاده‌ی دادرسی
- تست ۱۱
- چند نکته برای حل تست آیین دادرسی کیفری
- سؤالات متداول
- تست آیین دادرسی کیفری را از کجا شروع کنیم؟
- رأی دادگاه دربارهی جرم تعزیری درجه هشت قطعی است؟
- مهلت واخواهی از رأی غیابی چقدر است؟
- مدت تحت نظر بودن متهم توسط ضابطان حداکثر چقدر است؟
نویسنده: سجاد یوسفی، وکیل پایه یک دادگستری و مدرس دادرز
آیین دادرسی کیفری از آن درس‌هایی است که با حفظ‌کردن عدد و مهلت‌ها شروع می‌شود، اما در جلسه‌ی آزمون با یک کلمه‌ی ریز در صورت سؤال تغییر می‌کند: «بازپرس»، «دادستان»، «قطعی»، «ابلاغ واقعی». تمرین با تست‌هایی که هر پاسخشان به یک ماده برمی‌گردد، بهترین راه دیدن همین کلمه‌هاست.
در این مقاله ابتدا جدول مبحثهای پرتکرار و مواد کلیدی هر کدام را می‌بینید و بعد ۱۱ تست تألیفی دادرز را حل می‌کنید. همه‌ی تست‌ها از متن قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی نوشته شده‌اند، نه از روی کتاب یا آزمون مؤسسه‌ی دیگر.
مرکز آزمون دادرز برای شروع آزمون و مشاهده کارنامه تحلیلی کلیک کنید. آزمون تک‌درس، آزمون جامع، کارنامه و تحلیل عملکردپاسخ کوتاه: تست آیین دادرسی کیفری را چطور تمرین کنیم؟
برای هر مبحث، اول ماده‌های کلیدی را یک بار بخوانید، بعد تست بزنید و پاسخ غلط را مستقیم به شمارهی ماده برگردانید. در این درس بیشترین لغزش‌ها از چهار جا می‌آید: مرجع تصمیم‌گیرنده (بازپرس یا دادستان)، مهلت‌ها (مثل ۲۴ ساعت تحت نظر و ۲۰ روز واخواهی)، قطعی بودن یا نبودن رأی (ماده ۴۲۷) و تمایز تجدیدنظر از فرجام (مواد ۴۲۷ و ۴۲۸).
مبحثهای پرتکرار و مواد کلیدی
جدول زیر نقشه‌ی همین مقاله است. در ستون آخر دام تستی‌ای را نوشته‌ایم که در تست‌های پایین هم می‌بینید.
| مبحث | مواد کلیدی | دام تستی |
|---|---|---|
| سقوط دعوای کیفری و موقوفی تعقیب | ۱۳ | جنون پیش از حکم قطعی، تعقیب را «متوقف» می‌کند نه «موقوف» |
| ضابطان و تحت نظر | ۴۶ | سقف ۲۴ ساعت «در هر حال» |
| قرارهای تأمین | ۲۱۷ | امتناع متهم از پذیرش یک قرار، قرار شدیدتری را می‌آورد (تبصره ۱) |
| صلاحیت دادگاه کیفری یک و دو | ۳۰۱، ۳۰۲ | جرم سیاسی و مطبوعاتی هم در کیفری یک است |
| رأی غیابی و واخواهی | ۴۰۶ | مهلت از «ابلاغ واقعی»؛ مقیم خارج دو ماه |
| تجدیدنظر و فرجام | ۴۲۷، ۴۲۸، ۴۳۹، ۴۴۲ | تعزیری درجه ۸ قطعی است؛ تاریخ تسلیم به دفتر، تاریخ شکایت است |
| اعاده‌ی دادرسی | ۴۷۵، ۴۷۷ | فهرست افراد دارای حق درخواست محدود است |
تست موقوفی تعقیب، تحت نظر و قرار تأمین
سه تست اول دو پرسش آشنا را می‌پرسند: «چه چیزی تعقیب را از بین می‌برد؟» و «چه کسی تا کی و با چه قراری متهم را کنترل می‌کند؟».
دوره‌های ویدیویی دادرز مشاهده دوره‌های آموزشی دادرز آموزش ویدیویی گام‌به‌گام با اساتید مرکز آزمونتست ۱
کدام مورد، طبق مادهی ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری، به‌خودی‌خود از جهات موقوفی تعقیب یا اجرای مجازات نیست؟
- فوت متهم یا محکوم‌علیه
- گذشت شاکی در جرائم قابل گذشت
- ابتلای مرتکب به جنون پیش از صدور حکم قطعی
- اعتبار امر مختوم
پاسخ: گزینه‌ی ۳. بندهای مادهی ۱۳ شامل فوت، گذشت شاکی در جرائم قابل گذشت، عفو، نسخ مجازات، مرور زمان، توبه در موارد قانونی و اعتبار امر مختوم است. طبق تبصره‌ی ۲ همان ماده، جنون پیش از حکم قطعی تا زمان افاقه تعقیب و دادرسی را «متوقف» می‌کند، نه موقوف.
تست ۲
ضابطان دادگستری در هر حال حداکثر تا چه مدت می‌توانند متهم را تحت نظر قرار دهند؟
ابزار رایگان دادرز برای محاسبه سریع درصد آزمون وکالت کلیک کنید. درصد خود را بزنید و همین حالا نتیجه را ببینید.- ۱۲ ساعت
- ۲۴ ساعت
- ۴۸ ساعت
- تا زمانی که دادستان دستور دهد
پاسخ: گزینه‌ی ۲. آخرین جمله‌ی مادهی ۴۶: «در هر حال، ضابطان نمیتوانند بیش از بیست و چهار ساعت متهم را تحت‌نظر قرار دهند.»
تست ۳
متهم از پذیرش قرار «التزام به حضور با قول شرف» خودداری می‌کند. بازپرس چه قراری صادر می‌کند؟
- قرار کفالت
- قرار وثیقه
- بازداشت موقت
- التزام به حضور با تعیین وجه التزام
پاسخ: گزینه‌ی ۴. تبصره‌ی ۱ مادهی ۲۱۷: در صورت امتناع از قرار بند «الف» (التزام به حضور با قول شرف)، قرار التزام به حضور با تعیین وجه التزام صادر می‌شود. کفالت برای امتناع از بندهای «ب»، «پ»، «ت» و «ث» است.
می‌خواهید آیین دادرسی کیفری را اصولی و آزمونی بخوانید؟
مواد پرتکرار آزمون، از تحقیقات مقدماتی تا شکایت از آرا، در دوره‌ی امهات آیین دادرسی کیفری دادرز به‌صورت خلاصه و کاربردی مرور شده است. پیش از ثبت‌نام می‌توانید با کارشناس دادرز مشاوره‌ی رایگان هم داشته باشید.
تست صلاحیت دادگاههای کیفری
صلاحیت ذاتی در آیین دادرسی کیفری با «درجهی مجازات» گره خورده است. اگر درجه‌ها را از مقاله‌ی دادگاههای کیفری ۱ و ۲ مرور کنید، دو تست زیر ساده می‌شوند.
تست ۴
رسیدگی به جرمی که مجازات قانونی آن حبس تعزیری درجهی سه است، طبق مادهی ۳۰۲ با کدام دادگاه است؟
- دادگاه کیفری دو
- دادگاه کیفری یک
- دادگاه صلح
- دادگاه تجدیدنظر استان
پاسخ: گزینه‌ی ۲. بند «ت» مادهی ۳۰۲: جرائم موجب مجازات تعزیری درجهی سه و بالاتر در دادگاه کیفری یک رسیدگی می‌شود. مادهی ۳۰۱ هم دادگاه کیفری دو را دارای صلاحیت رسیدگی به تمام جرائم میداند، مگر آنچه قانون در صلاحیت مرجع دیگری گذاشته باشد؛ و این‌جا مادهی ۳۰۲ آن مرجع دیگر را تعیین کرده است.
تست ۵
کدام جرم طبق مادهی ۳۰۲، صرف‌نظر از میزان مجازات، در دادگاه کیفری یک رسیدگی می‌شود؟
- جرائم سیاسی و مطبوعاتی
- هر جرم عمدی علیه تمامیت جسمانی
- هر جرم مستلزم دیه
- هر جرم مستوجب شلاق تعزیری
پاسخ: گزینه‌ی ۱. بند «ث» مادهی ۳۰۲ جرائم سیاسی و مطبوعاتی را جداگانه ذکر کرده است. در بند «پ»، فقط جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی با دیهی «نصف دیهی کامل یا بیش از آن» آمده است، نه هر جنایتی.
تست واخواهی، تجدیدنظر و فرجام
این بخش قلب درس است. اگر در ذهنتان بین «قطعی»، «قابل تجدیدنظر» و «قابل فرجام» مرز روشن ندارید، پنج تست زیر را با دقت بزنید. رأی‌های وحدت رویه‌ی مربوط به همین مواد (مثل مادهی ۴۴۲) در مقاله‌ی جداگانه‌ی آرای وحدت رویه‌ی آیین دادرسی کیفری دادرز بررسی شده است.
تست ۶
متهمی که خود یا وکیلش در هیچ‌یک از جلسات حاضر نشده و لایحه‌ای هم نفرستاده، در جرمی که فقط جنبه‌ی حق‌اللهی ندارد، رأی غیابی محکومیت می‌گیرد. مهلت واخواهی او مقیم ایران چقدر است و از چه زمانی شروع می‌شود؟
- ده روز از تاریخ صدور رأی
- بیست روز از تاریخ ابلاغ واقعی
- سی روز از تاریخ صدور رأی
- دو ماه از تاریخ ابلاغ قانونی
پاسخ: گزینه‌ی ۲. مادهی ۴۰۶: رأی غیابی محکومیت ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ واقعی قابل واخواهی در همان دادگاه است. مهلت اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه است.
تست ۷
رأی دادگاه دربارهی جرمی با مجازات تعزیری درجهی هشت چه وضعی دارد؟
- قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان است
- قابل فرجام در دیوان عالی کشور است
- قطعی است
- فقط با اجازه‌ی دادستان قابل شکایت است
پاسخ: گزینه‌ی ۳. بند «الف» مادهی ۴۲۷: آرای دادگاههای کیفری در جرائم تعزیری درجهی هشت قطعی محسوب می‌شود. بند «ب» هم جرائم دیهای یا ارشی را که میزان یا جمع آن‌ها کمتر از یکدهم دیهی کامل باشد قطعی میداند.
تست ۸
رأی دادگاه دربارهی جرمی با مجازات قانونی حبس تعزیری درجهی دو، طبق مادهی ۴۲۸ در کدام مرجع قابل شکایت است؟
- قطعی است
- فقط در دادگاه تجدیدنظر استان
- در دیوان عالی کشور قابل فرجام‌خواهی است
- فقط از طریق اعاده‌ی دادرسی
پاسخ: گزینه‌ی ۳. مادهی ۴۲۸: آرای صادره دربارهی جرائمی که مجازات قانونی آن‌ها سلب حیات، قطع عضو، حبس ابد یا تعزیر درجهی سه و بالاتر است، قابل فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور است.
تست ۹
تجدیدنظرخواه درخواست خود را در آخرین روز مهلت به دفتر دادگاه صادرکننده‌ی رأی نخستین تسلیم کرده، اما ارسال آن به دادگاه تجدیدنظر چند روز بعد انجام شده است. تاریخ تجدیدنظرخواهی کدام است؟
- تاریخ ثبت در دادگاه تجدیدنظر
- تاریخ ارسال پرونده
- تاریخ تسلیم درخواست به دفتر دادگاه صادرکننده
- تاریخ اولین جلسه‌ی تجدیدنظر
پاسخ: گزینه‌ی ۳. مادهی ۴۳۹: درخواست باید به دفتر دادگاه صادرکننده‌ی رأی نخستین یا تجدیدنظر یا دفتر زندان تسلیم شود و تاریخ تسلیم همان تاریخ تجدیدنظر یا فرجام‌خواهی محسوب می‌شود.
تست ۱۰
محکوم‌علیه به حبس تعزیری، در حالی که دادستان تجدیدنظر نخواسته و شاکی هم تجدیدنظر نخواسته، پیش از پایان مهلت حق تجدیدنظر را اسقاط و درخواست تخفیف می‌کند. دادگاه حداکثر چه میزان از مجازات را کسر می‌کند و حکم آن چه وضعی دارد؟
- تا یک‌چهارم؛ قطعی
- تا یک‌سوم؛ قابل تجدیدنظر
- تا نصف؛ قطعی
- تا یک‌پنجم؛ قابل فرجام
پاسخ: گزینه‌ی ۱. مادهی ۴۴۲: دادگاه در وقت فوق‌العاده با حضور دادستان رسیدگی می‌کند و تا یک‌چهارم مجازات تعیین‌شده را کسر می‌کند؛ این حکم دادگاه قطعی است.
تست اعاده‌ی دادرسی
تست ۱۱
کدام یک از افراد زیر طبق مادهی ۴۷۵ حق درخواست اعاده‌ی دادرسی دارد؟
- بازپرس پرونده
- دادستان کل کشور
- رئیس دادگاه تجدیدنظر استان به‌صورت مستقل
- هر شاهد پرونده
پاسخ: گزینه‌ی ۲. مادهی ۴۷۵ این افراد را نام می‌برد: محکوم‌علیه یا وکیل یا نماینده‌ی قانونی او (و در صورت فوت یا غیبت او، همسر و وراث قانونی و وصی)، دادستان کل کشور و دادستان مجری حکم. اعاده‌ی دادرسی موضوع مادهی ۴۷۷، که رئیس قوه‌ی قضاییه رأی قطعی خلاف شرع بیّن را به آن می‌فرستد، مسیری جداست.
چند نکته برای حل تست آیین دادرسی کیفری
اول، پیش از خواندن گزینه‌ها، مرجع و مرحله را در صورت سؤال علامت بزنید: تحقیقات مقدماتی، دادگاه بدوی، تجدیدنظر یا اجرا؟ دوم، به کلمه‌های حصری مثل «در هر حال»، «فقط» و «قطعی» حساس باشید. سوم، برای جرائم خاص مادهی ۴۲۷ و ۴۲۸ را در کنار هم بخوانید: یکی قطعی‌ها را می‌گوید، دیگری آنچه فرجام‌پذیر است. چهارم، بعد از حل هر تست، شمارهی ماده را بنویسید؛ در مرور آخر همین شماره‌ها شما را به مبحث برمی‌گردانند.
سه خطای رایج هم در تست‌های این درس تکرار می‌شود. نخست، یکی گرفتن «غیرقابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان» با «قطعی»: رأیی که در دادگاه تجدیدنظر استان قابل اعتراض نیست، ممکن است در دیوان عالی کشور قابل فرجام باشد (مادهی ۴۲۸). قاعده‌ی مادهی ۴۲۷ قابلیت تجدیدنظر یا فرجام است؛ قطعی‌ها فقط موارد همین ماده و مواردی‌اند که قانون صریحاً قطعی دانسته است (مثل حکم تخفیف مادهی ۴۴۲). مادهی ۴۲۸ فرجام‌خواهی را برای محکومیت‌های سنگین، از جمله سلب حیات، قطع عضو، حبس ابد و تعزیر درجهی سه و بالاتر، مقرر کرده است. دوم، شروع مهلت واخواهی از تاریخ صدور رأی به‌جای ابلاغ واقعی (مادهی ۴۰۶). سوم، فراموش‌کردن این‌که تاریخ تجدیدنظرخواهی تاریخ تسلیم به دفتر دادگاه صادرکننده است، نه تاریخ رسیدن پرونده به دادگاه تجدیدنظر (مادهی ۴۳۹). اگر پاسخ غلط شما به یکی از این سه برمی‌گردد، همان ماده را دوباره بخوانید و ده تست مشابه بزنید.
یادتان باشد که متن مواد این درس با اصلاحات و الحاقات بعدی تغییر می‌کند؛ پیش از آزمون متن به‌روز را از منبع رسمی ببینید. برای ارزیابی عملکرد خود نیز می‌توانید از ماشین‌حساب نمره و درصد آزمون وکالت کمک بگیرید. اگر می‌خواهید قوانین خاص کیفری را هم کنار آیین دادرسی مرور کنید، فهرست قوانین خاص آزمون وکالت نقطه‌ی شروع خوبی است.
چقدر به دام‌های تستی این مبحث مسلط شدید؟
وارد سامانه‌ی آزمون آنلاین دادرز شوید و تست‌های طبقه‌بندی‌شده را به‌همراه تحلیل ویدیویی روی تخته‌ی هوشمند بررسی کنید. اگر برای برنامه‌ی مطالعه تردید دارید، می‌توانید مشاوره‌ی رایگان با کارشناس دادرز بگیرید.
سؤالات متداول
تست آیین دادرسی کیفری را از کجا شروع کنیم؟
از مبحثهای دارای مهلت و مرجع روشن شروع کنید: تحت نظر بودن (ماده ۴۶)، واخواهی (ماده ۴۰۶)، تجدیدنظر و فرجام (مواد ۴۲۷ و ۴۲۸). بعد از هر تست، پاسخ را به شمارهی ماده برگردانید.
رأی دادگاه دربارهی جرم تعزیری درجه هشت قطعی است؟
بله. بند «الف» مادهی ۴۲۷ آرای دادگاههای کیفری دربارهی جرائم تعزیری درجهی هشت را قطعی میداند. بند «ب» هم جرائم دیهای یا ارشی کمتر از یکدهم دیهی کامل را قطعی کرده است.
مهلت واخواهی از رأی غیابی چقدر است؟
طبق مادهی ۴۰۶، بیست روز از تاریخ ابلاغ واقعی. برای اشخاص مقیم خارج از کشور این مهلت دو ماه است.
مدت تحت نظر بودن متهم توسط ضابطان حداکثر چقدر است؟
طبق مادهی ۴۶ قانون آیین دادرسی کیفری، ضابطان در هر حال نمیتوانند بیش از بیست و چهار ساعت متهم را تحت نظر قرار دهند.
تلگرام
وکیل پایه یک دادگستری و مدرس آزمون وکالت. دوره‌ها، آزمون‌های آنلاین و مشاوره‌ی رایگان دادرز برای قبولی در آزمون وکالت طراحی شده‌اند.
دربارهی دادرز و استاد یوسفیمقالههای مرتبط
ضعیف در مدنی، آیین دادرسی مدنی، تجارت یا جزا هستید؟ روش مطالعهوقتی در حقوق مدنی، آیین دادرسی مدنی، تجارت یا جزا ضعیف هستید، چه کنید؟ نشانه‌ها، سه گام مطالعه و تمرین هفتگی برای…
طرق شکایت از آرای کیفری: واخواهی، تجدیدنظر، فرجام و اعاده دادرسینویسنده: سجاد یوسفی، وکیل پایه یک دادگستری و مدرس دادرز رأی دادگاه کیفری همیشه پایان ماجرا نیست. قانون چند راه اعتراض پیش‌بینی…
قرارهای نهایی دادسرا در آیین دادرسی کیفری (منع تعقیب، موقوفی تعقیب و جلب به دادرسی)نویسنده: سجاد یوسفی، وکیل پایه یک دادگستری و مدرس دادرز پایان تحقیقات بازپرس به معنی پایان پرونده نیست. بازپرس باید با یک…
دیدگاه‌ها ۰