در جامعه امروزی، زنان دوشادوش مردان در خارج از خانه به کار مشغولند. در این بین ممکن است برخی مشاغل مورد رضایت زوجین نبوده و مرد یا زن به دلایلی، خواهان این موضوع هستند که همسر خود را از کار و فعالیت بازدارند. اما منع اشتغال زوجین به چه معنایی است و موارد قانونی مربوط به شغل های ممنوعه برای زوجین کدامند؟
معنی منع اشتغال چیست و ماده قانونی آن کدام است؟
ماده ۱۱۷ قانون مدنی بیان میکند که شوهر میتواند مانع از اشتغال زن خود در حرفه یا صنعتی شود که با مصالح خانوادگی و یا حیثیتت خود یا زن منافات دارد. همچنین ماده ۱۸ قانون حمایت از خانواده که در سال ۱۳۹۱ به تصویب رسید نیز به این موضوع پرداخته است.
مرکز آزمون دادرز برای شروع آزمون و مشاهده کارنامه تحلیلی کلیک کنید. آزمون تکدرس، آزمون جامع، کارنامه و تحلیل عملکردبه موجب این ماده، شوهر با تائید دادگاه، امکان منع زن از اشتغال به مشاغل ممنوع برای زنان در ایران و شغلهای منافی مصالح خانواده، حیثیت خود و زن را دارد. همچنین زن نیز میتواند چنین تقاضایی را از دادگاه داشته باشد. در این حالت دادگاه در صورتیکه در امر معیشت خانواده اختلالی ایجاد نشود، مانع از اشتغال مرد به شغل مذکور خواهد شد.
مرد تحت چه شرایطی میتواند زن را از اشتغال منع کند؟
در مورد این موضوع نباید اینطور تصور شود که تنها به استناد به ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی، مردها میتوانند تحت هر شرایطی همسر خود را از اشتغال به کار منع کنند. بنابراین این ماده قانونی نباید دست آویزی برای اعمال تسلط در زندگی توسط مرد شود. در اصل برای اینکه مرد بتواند برای منع اشتغال همسر خود اقدام کند، باید شرایطی وجود داشته باشد که در ادامه به آنها اشاره شده است.
- زمانی که شغل زن در زمره شغل های ممنوعه برای زوجین قرار داشته و با مصالح خانوادگی منافات دارد، این حق به مرد داده میشود تا برای منع اشتغال اقدام کند. به عنوان مثال ساعات کاری زن به صورتی باشد که مانع از رسیدگی زن به وظایف خانوادگی و زناشویی شود.
- در حالت دوم، اگر شغل زن باعث ایجاد اختلال در حیثیت خود او و یا مرد شود، در این حالت نیز مرد میتواند از طریق دادخواست منع اشتغال زوجه، مانع از ادامه کار زن شود.
- اگر شغل زن برای تربیت یا مصالح فرزندان مضر باشد و یا به سلامت جسمی و روحی خود او لطمه وارد کند، مرد میتواند با اثبات این موضوع، از ادامه کار همسر جلوگیری کند.
باید به این نکته توجه داشت که مرد تنها زمانی میتواند با توجه به موارد گفته شده از اشتغال به کار زن ممانعت به عمل آورد که پس از مراجعه به دادگاه، موارد منع اشتغال را ثابت نماید. تنها بعد از حکم دادگاه در این خصوص، مرد امکان این کار را خواهد داشت. تشخیص این موضوع که شغل مورد نظر با شئونات خانوادگی مغایر است یا خیر، بر عهده قاضی بوده و او میتواند با در نظر گرفتن شرایط پرونده، بهترین شغل برای خانم ها از نظر اسلام، عادات جامعه و هر آنچه که به عرف مربوط میشود، رای خود را در زمینه شغل های ممنوعه برای زوجین صادر کند.
دورههای ویدیویی دادرز مشاهده دورههای آموزشی دادرز آموزش ویدیویی گامبهگام با اساتید مرکز آزمون
روند قانونی در منع اشتغال به شغل های ممنوعه برای زوجین
طبق اختیارات شوهر در منع اشتغال زن در نظام حقوقی ایران و در صورت وجود شرایط، مرد باید به دادگاه خانواده مراجعه کرده و پس از اقدام برای اثبات موارد قانونی، حکم دادگاه برای جلوگیری از اشتغال همسر را دریافت نماید. مراحل قانونی این فرآیند نیز به ترتیب زیر خواهد بود.
طرح دعوی: ابتدای این روند با طرح دعوی در مجتمعهای قضایی آغاز میشود. در زمان مراجعه به دادگاه خانواده باید درخواست، مدارک و شواهد لازم به دفاتر خدمات الکترونیکی ارائه شود. در درخواست مورد نظر علاوه بر مشخصات همسر، شغل او و دلایل و مستندات قانونی برای اثبات مغایرت شغل با شرایط قانونی نیز باید ذکر شوند.
ابزار رایگان دادرز برای محاسبه سریع درصد آزمون وکالت کلیک کنید. درصد خود را بزنید و همین حالا نتیجه را ببینید.اثبات شرایط: پس از ثبت دادخواست و ارجاع پرونده، قاضی پرونده کلیه مدارک و شواهد را بررسی میکند.
رسیدگی و صدور رای: قاضی بعد از بررسی مدارک و انجام تحقیقات لازم، رای خود را صادر میکند. اگر مدارک و مستندات کافی نباشد یا مغایرت شغل با شرایط قانونی منع به اثبات نرسد، دعوی زوج رد میشود.
شرایط منع اشتغال برای مردان چگونه است؟
اگر چه قوانین و عرف حق منع اشتغال زوجه را برای مرد در نظر گرفتهاند و قانونگذار نیز به مرد اختیاری داده که طبق آن، زوج میتواند منع اشتغال زوجه شود، این حق به صورت متقابل به زوجه نیز داده شده است تا بتواند تحت شرایط خاص و با توجه به شغل های ممنوعه برای زوجین، از طریق دادگاه، خواستار منع اشتغال مرد شود.
چگونه زن میتواند مانع از اشتغال مرد در شغل های ممنوعه برای زوجین شود؟
از نظر قوانین، بین منع اشتغال زوج و زوجه تفاوتی وجود ندارد و زوجه نیز این حق را دارد تا شوهر خود را از اشتغال منع کند. تنها تفاوتی که در این رابطه وجود دارد، امر معیشت خانواده است. زمانی حکم به ممنوعیت اشتغال صادر خواهد شد که این امر باعث ایجاد اختلال در معیشت خانواده نشود و مرد همچنان قادر به تامین نیازهای مالی همسر و فرزندان خود باشد. در غیر اینصورت ممکن است دادخواست زوجه مورد توجه قرار نگیرد.
برای اطلاع از حقوق قانونی زوجه پس از ازدواج همچنین میتوانید نفقه خانم شامل چه چیزهایی میشود و مقدار آن چقدر است؟ را مطالعه کنید.
منع اشتغال زوج از طریق ارائه دادخواست
قانونگذار برای تشخیص این موضوع که آیا حرفهای که زوج به آن مشغول است با مصالح خانواده و حیثیات زوجین منافات دارد یا خیر؟ ضابطه خاصی را تعریف نکرده و برخلاف موارد منع اشتغال زوجه، در پارهای از مواد قانونی به تصریح ضوابط نپرداخته است. بنابراین میتوان گفت شرایط خاص در این مورد وجود نداشته و ضابطه تشخیص بر عهده دادگاه خواهد بود.
اگر مشاغلی از دیدگاه قانونگذار برخلاف نظم عمومی و اخلاق حسنه بوده و در بین شغل های ممنوعه برای زوجین قرار داشته باشد، قانونگذار کارگزینی در آن شغل را ممنوع میکند. در برخی موارد نیز ممکن است شغل مورد نظر از نظر قانون ممنوع نبوده، اما تناسبی با شرایط زندگی و موقعیت اجتماعی طرفین نداشته باشد که در این مورد، ادله زوجه میتواند باعث صدور رای دادگاه برای منع اشتغال زوج در حرفه مربوطه شود.
حرف آخر
در این مطلب علاوه بر بررسی منع اشتغال زوجین، به شرایطی که دو طرف میتوانند مانع از کار کردن طرف مقابل شوند پرداختیم. منع اشتغال آخرین راه حل برای برطرف کردن اختلافات در زمینه اشتغال زوجین محسوب میشود. در اصل بهتر است زوجین در این زمینه به توافق رسیده و از طریق تفاهم به راه حلی برسند که برای طرفین قابل قبول باشد.
مجموعه حقوقی دادرز، با تمرکز روی وکالت دعاوی، از وکلای برجسته پایه یک دادگستری برای ارائه خدمات حقوقی در حوزههای مختلف استفاده میکند. شما میتوانید برای بررسی دقیقتر، از راهنمایی این مجموعه در زمینه خدمات مشاوره حقوقی استفاده نمایید.