در بسیاری از پروندههای حقوقی، پیش از هر دفاع و استدلالی، انتخاب مرجع صالح برای طرح دعوا اهمیت دارد. ممکن است حق با شما باشد و مدارک کافی هم داشته باشید، اما اگر دعوا در دادگاه غیرصالح مطرح شود، زمان، هزینه و فرصت خود را از دست خواهید داد. به همین دلیل، آشنایی با صلاحیت ذاتی و محلی دادگاهها یکی از مهمترین مباحث آیین دادرسی مدنی است. اگر در تشخیص دادگاه صالح، آثار طرح دعوا در مرجع غیرصالح یا فهم این مفاهیم با ابهام مواجه هستید، این آموزش میتواند برای شما یک کلاس درس کامل و کاربردی باشد.
چه مباحثی در آموزش صلاحیت ذاتی و محلی تدریس میشود؟
در این ویدئو آموزشی، مباحث مهم و پایهای آیین دادرسی مدنی با تمرکز ویژه بر صلاحیت ذاتی و صلاحیت محلی تدریس میشود. استاد در این جلسه، ابتدا مواد ۶ تا ۹ قانون آیین دادرسی مدنی را بهصورت دقیق قرائت میکند و سپس نکات، استثناها، آثار عملی و دامهای تستی هر ماده را بهطور کامل توضیح میدهد.
مرکز آزمون دادرز برای شروع آزمون و مشاهده کارنامه تحلیلی کلیک کنید. آزمون تکدرس، آزمون جامع، کارنامه و تحلیل عملکرداین آموزش صرفاً به خواندن متن قانون محدود نیست، بلکه با تحلیل مفهومی، مثالهای کاربردی، بررسی استثناهای مهم قانونی و حل تستهای واقعی آزمون وکالت همراه است تا مخاطب بتواند هم فهم عمیقتری از مواد قانونی داشته باشد و هم برای آزمونهای حقوقی تسلط بیشتری پیدا کند.
در این ویدئو، علاوه بر مبحث اصلی صلاحیت محلی و ذاتی، موضوعات بسیار مهمی مانند موارد زیر بررسی خواهد شد:
- تفاوت قوانین آمره و تکمیلی
- مفهوم حق مکتسبه
- قاعده فراغ دادرس
- رسیدگی ماهیتی در مرحله بالاتر
- واخواهی
- اعاده دادرسی
- اعتراض ثالث و اعتراض ثالث اجرایی
بههمین دلیل، این جلسه برای دانشجویان حقوق، داوطلبان آزمون وکالت، کارآموزان وکالت و علاقهمندان به یادگیری اصول دادرسی مدنی یک آموزش جامع و بسیار کاربردی محسوب میشود.
دورههای ویدیویی دادرز مشاهده دورههای آموزشی دادرز آموزش ویدیویی گامبهگام با اساتید مرکز آزمون
مبحث ماده ۶ قانون آیین دادرسی مدنی در ویدئو
پس از تحلیل ماده ۶، یکی از مهمترین مباحث آموزشی این ویدئو، یعنی تفاوت قانون آمره با قانون تکمیلی (اختیاری) تدریس میشود. مدرس پس از آموزش صلاحیت ذاتی و محلی، مباحث زیر را در ماده 6 قانون آیین دادرسی مدنی توضیح میدهد:
- قانون آمره قانونی است که توافق برخلاف آن مجاز نیست.
- قانون تکمیلی یا اختیاری، قانونی است که طرفین میتوانند برخلاف آن توافق کنند.
این بحث برای فهم درست صلاحیت ذاتی و صلاحیت محلی بسیار مهم است؛ زیرا قواعد مربوط به تشکیلات قضایی و صلاحیت ذاتی از نوع قواعد آمره هستند اما صلاحیت محلی در اصل، مگر در موارد استثنایی، تکمیلی و اختیاری است.
ابزار رایگان دادرز برای محاسبه سریع درصد آزمون وکالت کلیک کنید. درصد خود را بزنید و همین حالا نتیجه را ببینید.از مهمترین نکات این بخش از ویدئو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- قواعد مربوط به تشکیلات قضایی آمره هستند
- صلاحیت ذاتی به نوع مرجع رسیدگی مربوط است و فوراً باید مطابق قانون جدید اجرا شود
توجه داشته باشید که اگر دعوایی قبلاً در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی بوده و بعداً قانون جدید آن را در صلاحیت دادگاه خانواده قرار دهد، رسیدگی باید فوراً در مرجع جدید انجام شود. این بخش از مهمترین پایههای فهم اثر فوری قانون جدید در آیین دادرسی مدنی است.
نکات ویدئو در رابطه با ماده ۷ قانون آیین دادرسی مدنی
ماده ۷ قانون آیین دادرسی مدنی از مهمترین مواد این بخش است و در ویدئو با تأکید ویژه تدریس میشود. اصل کلی این ماده این است که به ماهیت هیچ دعوایی در مرحله بالاتر رسیدگی نمیشود، مگر آنکه بهموجب قانون در مرحله نخستین نسبت به آن دعوا حکمی صادر شده باشد. یعنی تا زمانی که دادگاه بدوی نسبت به دعوا حکم صادر نکرده باشد، مرجع بالاتر اصولاً وارد رسیدگی ماهیتی نمیشود.
پس طبق این ماده اگر دادگاه بدوی قرار بدهد، تجدیدنظر قرار بدهد و دیوان نقض کند، پرونده به دادگاه بدوی بازمیگردد و اگر بدوی حکم بدهد، تجدیدنظر قرار بدهد و دیوان نقض کند، پرونده به دادگاه تجدیدنظر برمیگردد. از نکات مهم آموزش صلاحیت ذاتی و محلی توسط ماده ۷ که در ویدئو توضیح داده میشود، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تفاوت حکم و قرار در آثار تجدیدنظر و فرجام
- اگر دادگاه بدوی قرار صادر کند، مسیر رسیدگی در مراحل بعدی چگونه است
- اگر دادگاه بدوی حکم بدهد و مرجع بالاتر آن را نقض کند، پرونده به کجا بازمیگردد
- مواردی که دادگاه تجدیدنظر میتواند وارد ماهیت شود
این بخش از آن دسته مباحثی است که هم در آزمون وکالت بسیار مهم بوده و هم در تحلیل رویه قضایی، کاربرد فراوان دارد.
نکات ماده ۸ قانون آیین دادرسی مدنی تدریس شده در ویدئو
یکی از جذابترین و مهمترین بخشهای این آموزش، بررسی قاعده فراغ دادرس در ماده ۸ است. بر اساس این قاعده، پس از صدور رأی، اصل بر این است که:
- هیچ مقام رسمی، سازمان یا اداره دولتی، حق تغییر رأی دادگاه یا جلوگیری از اجرای آن را ندارد.
- حتی خود دادگاه نیز فقط در مواردی که قانون اجازه داده، میتواند در رأی مداخله کند.
- تنها دادگاه صادرکننده رأی یا مرجع بالاتر و آن هم در حدودی که قانون مقرر کرده، میتوانند در رأی اثر بگذارند.
ماده ۸ دارای پنج استثنای مهم است که در ویدئو به تفصیل در مورد ان توضیح داده شده است:
۱) سهو قلم
۲) اعتراض ثالث
۳) واخواهی
۴) اعاده دادرسی
۵) اختلافات ناشی از مواد ۱۴۶ و ۱۴۷ قانون اجرای احکام مدنی
مباحث آموزش صلاحیت ذاتی و محلی ماده 9
در پایان این ویدئو آموزشی، ماده ۹ قانون آیین دادرسی مدنی بهصورت دقیق تحلیل میشود. مبنای اصلی این ماده آن است که آرای دادگاه از حیث قابلیت اعتراض، تجدیدنظر و فرجام، تابع قانون زمان صدور رأی هستند. یعنی به قانونی که در زمان صدور رأی حاکم بوده و نه زمان طرح دعوا یا زمان ابلاغ دادخواست، باید مراجعه کرد. مهمترین مثال آموزش صلاحیت ذاتی و محلی این ماده که در ویدئو بررسی شد به شرح زیر است:
فرض کنید در زمان رسیدگی، قانون میگوید مهلت اعتراض ۲۰ روز است اما درست در زمان صدور رأی، قانون جدیدی میآید و مهلت را به ۱۰ روز کاهش میدهد. سپس بعد از صدور رأی، قانونی دیگر اعلام میکند که این رأی اصولاً قابل تجدیدنظر نیست. در این حالت، طبق ماده ۹، ملاک زمان صدور رأی است. بنابراین رأی مطابق قانون زمان صدور، قابل اعتراض در مهلت ۱۰ روزه خواهد بود.
جمعبندی
در این آموزش کامل آیین دادرسی مدنی، مهمترین نکات مربوط به صلاحیت ذاتی و صلاحیت محلی بههمراه تحلیل دقیق مواد ۶ تا ۹ قانون آیین دادرسی مدنی بررسی میشود. در این ویدئو، علاوه بر تفاوت صلاحیتها، مباحث مهمی مانند قواعد آمره و تکمیلی، حق مکتسبه، قاعده فراغ دادرس، رسیدگی ماهیتی در مرحله بالاتر، واخواهی، اعاده دادرسی و اعتراض ثالث نیز بهصورت مفهومی و تستی آموزش داده شدهاند. اگر بهدنبال یادگیری عمیق، کاربردی و آزمونمحور این مباحث هستید، این ویدئو میتواند منبعی بسیار مفید برای شما باشد.