ثبت شکایت کلاهبرداری اینترنتی در ثنا: مراحل کلی

نویسنده: سجاد یوسفی

خرید از یک فروشگاه اینترنتی ناشناس، آگهی‌ای که با پرداخت بیعانه غیب می‌شود یا لینک پرداختی که پول را می‌برد و کالایی نمی‌آید، از رایج‌ترین ماجراهای فریب آنلاین است. بسیاری از افراد می‌پرسند «شکایتش را از کجا و چطور ثبت کنیم؟». این مطلب مراحل کلی را مرور می‌کند. برای شناخت خودِ جرم، صفحه‌ی کلاهبرداری اینترنتی را هم ببینید.

پیش از ثبت شکایت: مدارک را جمع کنید

کیفیت مدارک مستقیماً روی سرعت و نتیجه‌ی بررسی اثر می‌گذارد. پیش از هر کاری موارد زیر را ذخیره کنید:

• تصویر آگهی یا صفحه‌ی فروش همراه با آدرس اینترنتی، نام صفحه یا حساب فروشنده و تاریخ مشاهده.
• گفت‌وگوها در پیام‌رسان یا شبکه‌ی اجتماعی؛ از کل مکالمه اسکرین‌شات بگیرید، نه فقط یک بخش.
• رسید پرداخت شامل شماره‌ی پیگیری، تاریخ، مبلغ و مشخصات مقصد وجه.
• شماره تلفن، شماره کارت یا شبا و هر اطلاعاتی که فروشنده داده است.
• وعده‌های داده‌شده، مثل مدت ارسال یا مشخصات کالا.

از حذف گفت‌وگو یا مسدود کردن حساب طرف مقابل پیش از ذخیره‌ی مدارک خودداری کنید.

آماده کردن حساب ثنا

ثنا سامانه‌ی ثبت‌نام و ابلاغ الکترونیک قضایی است و برای ثبت شکایت از راه دفاتر خدمات قضایی یا سامانه‌های الکترونیک قضایی، معمولاً ثبت‌نام در آن لازم است. معمولاً لازم است پیش از استفاده، احراز هویت انجام شده باشد و مشخصات شما در سامانه ثبت شده باشد. اگر قبلاً ثبت‌نام نکرده‌اید، مراحل ثبت‌نام و احراز هویت را از مسیر رسمی دنبال کنید و به سایت‌ها یا افرادی که با دریافت مبلغ «ثبت‌نام ثنا» را به شما پیشنهاد می‌دهند، اعتماد نکنید.

نوشتن شکواییه

شکواییه باید روشن، مرتب و مستند باشد. پیشنهاد می‌شود ترتیب زیر را رعایت کنید:

از جملات احساسی و اتهام‌های بدون مدرک پرهیز کنید. شکایتی که بر واقعیت‌های قابل بررسی و مدارک تکیه دارد، روشن‌تر پیگیری می‌شود.

ثبت و پیگیری

پس از ثبت، به شماره‌ی پرونده یا کد رهگیری که سامانه می‌دهد نیاز دارید. آن را ذخیره کنید. بعد از ثبت، پرونده بررسی و ارجاع می‌شود و ممکن است از شما توضیح یا مدرک بیشتری خواسته شود. پیگیری وضعیت از طریق همان سامانه یا مراجعه به شعبه یا دفتر خدمات قضایی انجام می‌شود. زمان رسیدگی به عوامل متعددی بستگی دارد و در این نوشته عددی برای آن نمی‌دهیم.

اگر سامانه را بلد نیستید یا دسترسی ندارید، دفاتر خدمات قضایی برای ثبت شکایت کمک می‌کنند؛ به دفتری مراجعه کنید که نشانی آن از مسیر رسمی اعلام شده است. در جرایم اینترنتی، پلیس فتا هم از مراجع رسمی است؛ ولی گزارش آنلاین در سایت پلیس فتا را جایگزین ثبت شکایت رسمی ندانید و مسیر درست را از دفتر خدمات قضایی یا خود پلیس فتا بپرسید. روی لینک پیامک‌هایی که با نام ثنا یا ابلاغیه‌ی قضایی می‌رسند کلیک نکنید و ابلاغیه را فقط با ورود مستقیم به سامانه‌ی رسمی ببینید.

اشتباهات رایج

• جمع نکردن مدرک پیش از ورود به ماجرا یا پاک کردن گفت‌وگو.
• پرداخت مبلغ بیشتر به فرد دیگری که می‌گوید «پرونده را حل می‌کند».
• ثبت شکایت بدون ذکر شماره‌ی پیگیری پرداخت.
• مطرح کردن اتهام به اشخاصی که بدون مدرک فقط مشکوک به نظر می‌رسند؛ نسبت دادن جرم بدون دلیل ممکن است برای خود شما مسئولیت کیفری (افترا) ایجاد کند.
• فراموش کردن پیگیری و بی‌توجهی به ابلاغ‌هایی که به ثنا می‌آید.

پیشگیری برای دفعات بعد

خرید از فروشنده‌هایی که فقط روی پیام‌رسان کار می‌کنند و نشانی یا مجوز قابل بررسی ندارند، همیشه ریسک دارد. پرداخت به شماره‌کارت شخصی، قیمت غیرعادی پایین و عجله‌ی بیش از حد فروشنده از نشانه‌های هشدار هستند. هر چه ردپا و مدرک شما کامل‌تر باشد، ثبت شکایت ساده‌تر خواهد بود.

قدم بعدی

اگر داوطلب آزمون وکالت هستید و درباره‌ی برنامه‌ی آمادگی سؤال دارید، مشاوره‌ی کارشناس فروش رایگان است؛ این مشاوره درباره‌ی دوره‌ها و برنامه‌ی آزمون است و مشاوره‌ی حقوقی پرونده نیست. جلسه‌ی مشاوره با استاد یوسفی پولی است و فقط در صورت درخواست خودِ داوطلب برگزار می‌شود. برای پرونده‌ی خودتان حتماً از وکیل یا مرجع رسمی راهنمایی بگیرید؛ این مطلب فقط مراحل کلی را توضیح می‌دهد. اگر برای آزمون وکالت درس می‌خوانید، مباحث جرایم علیه اموال را از نکات مهم حقوق جزا دنبال کنید.

پرسش‌های پرتکرار