حقوق کارفرما و کارگر طبق قانون + مسائل حقوقی

نظام اقتصادی هر کشور تشکیل‌شده از گروه‌های کاری مختلف است که بخشی از آن به کارگران و کارفرمایان اختصاص دارد. ارتباط میان این دو گروه بر پایه تعهدات و حقوق مشخصی شکل می‌گیرد که رعایت آن‌ها برای جلوگیری از اختلافات شغلی اهمیت زیادی دارد. قانون کار با تعیین وظایف کارفرما و حقوق قانونی کارگر، چهارچوب و قوانینی برای تنظیم این روابط در نظر گرفته و در مطلب پیش‌رو، به بررسی حقوق کارفرما و کارگر می‌پردازیم.

تعریف حقوق کارفرما و کارگر؛ حقوق کار به چه معناست؟

حقوق میان کارگر و کارفرما، بخشی از حقوق کار و شاخه‌ای از علم حقوق است که در آن به بررسی روابط کارگر و کارفرما می‌پردازند. این بخش از علم حقوق که در قانون کار تدوین شده، با هدف ایجاد نظم و تعادل در روابط کاری شکل گرفته تا از حقوق کارگران در برابر کارفرما حمایت شود.

در این شاخه از علم حقوق جزئیاتی مانند ساعات کاری، تعطیلات، شرایط استفاده از بیمه و دیگر مسائل حقوقی که در همکاری میان کارگر و کارفرما اهمیت دارد، مشخص می‌شود. این شاخه از علم حقوق برخلاف دیگر مباحث، بی‌طرف نیست و بیشتر قوانین و مقررات آن با هدف حمایت از کارگران وضع شده‌اند.

تعهدات و وظایف کارگر در قبال کارفرما طبق حقوق کار چیست؟

همان‌طور که گفتیم طبق قوانین و مقررات کار، نیروهای کار و کارفرمایان دارای تعهداتی نسبت به یکدیگر هستند که رعایت آن‌ها به منظور داشتن بهترین روابط کاری الزامی است. از مهم‌ترین تعهدات و وظایف کارگران طبق قانون کار نسبت به کارفرما می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

اجرای صحیح وظایف

کارگران موظفند وظایفی که کارفرما به آن‌ها محول می‌کند را به‌درستی انجام داده و نتایج آن را در زمان تعیین‌شده گزارش کنند. در‌صورت بی‌دقتی در انجام وظایف کاری و آسیب به اموال و محصولات توسط کارگر، کارفرما این امکان را دارد که برای جبران خسارت از طریق قانون اقدام کند.

رعایت امانت‌داری و اجرای صحیح دستورات

از دیگر وظایف کارگران نسبت به کارفرما، رعایت امانت‌داری است که دو جنبه دارد. نخست، رعایت امانت هنگام انجام وظایف و دیگری، مراقبت از محصولات و کالاهایی که برای انجام کار در اختیار کارگر قرار می‌گیرند.  به‌علاوه طبق قوانین حقوق کارفرما و کارگر، کارگران موظفند که دربرابر حقوق دریافتی، وظایف خود را به بهترین شکل انجام دهند.

رعایت مقررات انضباطی

رعایت مقررات و انضباط کاری از دیگر وظایف کارگران نسبت به کارفرماست.

 بر اساس ماده 27 قانون کار، در صورت بی‌انضباطی کارگر در انجام وظایف، کارفرما این امکان را دارد که با رعایت شرایط قانونی، کارگر را اخراج کند؛ البته پیش از آن باید نسبت به این موضوع اخطار کتبی صادر کند،

حقوق و وظایف کارفرمایان طبق قانون چه مواردی هستند؟

کارفرمایان نیز دارای تعهداتی نسبت به نیروهای کار خود هستند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

تعیین نوع قرارداد و تنظیم دقیق آن

یکی از مهم‌ترین وظایف کارفرمایان، تنظیم و تعیین قرارداد کاری با توجه به نوع فعالیت و شرایط همکاری، به‌صورت موقت یا غیرموقت است. تعیین نوع قرارداد باید متناسب با شرایط کار و مطابق مقررات قانون کار انجام شود تا حقوق و تعهدات هر دو طرف مشخص باشد و احتمال بروز اختلافات به حداقل برسد. تنظیم قرارداد کاری قوانینی دارد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به تعیین شرایط صحت کار در متن قرارداد اشاره کرد. این شرایط طبق ماده 9 قانون کار عبارتند از:

باتوجه به اینکه بسیاری از اختلافات درباره حقوق کارفرما و کارگر به‌دلیل مشکلات قرارداد است، توصیه می‌کنیم در این زمینه مطلب قرارداد کار را چطور بنویسیم؟ + مهم‌ترین نکات را نیز مطالعه کنید.

پرداخت حق‌السعی نیروها

از دیگر مسائل حقوقی مهم میان کارفرما و کارگر، می‌توان به پرداخت حق‌السعی کارگران مطابق قرارداد و مقررات قانونی اشاره کرد. حق‌السعی تمام دریافت‌هایی که کارگر به اعتبار قرارداد کار دریافت می‌کند را شامل می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها حقوق، کمک عائله‌مندی، حق مسکن، هزینه ایاب‌وذهاب، هزینه خواربار، پاداش، امتیازات غیرنقدی و… هستند.

رعایت شرایط قانونی کار

رعایت مقررات مربوط به شرایط کار از دیگر وظایف کارفرما در قبال کارگران است. برخی از این شرایط عبارتند از:

• ساعت کاری کارگران: کارفرما باید ساعات کار کارکنان را مطابق قانون کار تعیین کند. ساعت کار در شرایط عادی نباید از 8 ساعت در روز و 44 ساعت در هفته بیشتر باشد.
• جلوگیری از انجام کارهای سخت و خطرناک: کارفرما موظف است از سپردن وظایفی مانند حمل بار بیش‌ازحد مجاز، استفاده از تجهیزات سنگین برای زنان و هر کاری که سلامت کارگران را به خطر می‌اندازند، پرهیز کند.
• رعایت حداقل سن قانونی کار: بر اساس ماده 79 قانون کار، به‌کارگیری افراد کمتر از 15 سال به‌عنوان کارگر ممنوع است.
• فراهم کردن امکان استفاده از مرخصی‌های قانونی: کارفرما باید شرایط استفاده از مرخصی‌های قانونی مانند مرخصی‌های مرتبط با بارداری و زایمان را برای کارگران فراهم کند.

چه مراجعی به حقوق کارفرما و کارگر رسیدگی می‌کنند؟

یکی دیگر از مواردی که در مورد حقوق کارگر و کارفرما باید به آن توجه کرد، مرجع رسیدگی به مشکلات احتمالی و شکایت میان آن‌هاست که طبق قانون برعهده مراجع زیر است:

• دادگستری: اولین مرجع رسیدگی به شکایت طرفین قراردادهای کاری، دادسرا و دادگاه‌های دادگستری هستند که به تمامی مشکلات و شکایات کاری رسیدگی می‌کنند.
• هیات حل اختلاف: رسیدگی به حقوق کارفرما و کارگر و برخی شکایات توسط هیات حل اختلاف هم انجام می‌شود که تشکیل‌شده از سه نماینده دولت، سه نماینده از کارگر و سه نماینده از کارفرمایان است.
• هیات تشخیص: برخی از دعاوی میان کارگر و کارفرما توسط هیات تشخیص رسیدگی می‌شوند که از نمایندگان وزارت کار، کارگران و مدیران صنایع تشکیل می‌شود.

سخن پایانی درباره حقوق کارفرما و کارگر

آشنایی با حقوق میان کارگر و کارفرمایان، نقش مهمی در جلوگیری از اختلافات و ایجاد روابط کاری مطمئن و بدون مشکل دارد. بررسی این حقوق و تغییرات آن مطابق قوانین، پیش از تنظیم هر قرارداد کاری الزامی است تا روند کار به بهترین شکل انجام شود. اگر به یادگیری این‌گونه مسائل حقوقی علاقه‌مند هستید یا در مسیر طلایی آزمون وکالت قرار دارید، توصیه می‌کنیم از دوره‌های آموزشی و راهنمایی کارشناسان آکادمی دادرز استفاده کنید.

سوالات متداول حقوق کارفرما و کارگر

1. حقوق کارگر و کارفرما در قانون کار شامل چه مواردی است؟

این حقوق مواردی مانند ساعات کاری، تعطیلات، بیمه، دستمزد و تعهدات طرفین قرارداد را شامل می‌شود.

2. مهم‌ترین وظایف کارگر در قبال کارفرما چیست؟

انجام صحیح وظایف، رعایت امانت‌داری و پیروی از مقررات انضباطی از مهم‌ترین وظایف کارگر هستند.

3. حق‌السعی کارگر شامل چه مواردی است؟

حقوق، کمک عائله‌مندی، حق مسکن، هزینه ایاب‌وذهاب، هزینه خواربار، پاداش و امتیازات غیرنقدی از موارد حق‌السعی هستند.