قبل از امضای قرارداد چه بندهایی را حتما باید بررسی کنیم؟

امضای قرارداد به معنای پذیرش تعهداتی است که گاهی تا سال‌ها بعد بر عهده طرفین باقی می‌مانند، به همین دلیل بررسی دقیق بندها و جزئیات قرارداد از اهمیت زیادی برخوردار است. اما شاید این سوال برای شما ایجاد شده باشد که بررسی کدام بندها قبل از امضای قرارداد ضروری است و توجه به چه مواردی، زمینه اختلافات احتمالی را کاهش می‌دهد؟ در مطلب پیش‌رو به پاسخ این سوال و توضیح نکته‌ای که پیش از نهایی کردن قرارداد باید بررسی کنید، می‌پردازیم.

8 بندی که قبل از امضای قرارداد باید بررسی شوند

موارد مختلفی پیش از امضای قرارداد باید بررسی شوند که 8 بند زیر جزو مهم‌ترین‌ها هستند:

1.بررسی مشخصات طرفین پیش از امضای قرارداد

اولین مورد از الزامات امضای قرارداد پیمانکاری و دیگر انواع قراردادها، توجه به اطلاعات طرفین است. این اطلاعات در ابتدای قرارداد درج می‌شوند و ثبت درست آن‌ها به‌منظور ساده کردن فرآیند پیگیری حقوق قرارداد در مراحل بعدی الزامی است.

در‌صورتی‌که قرارداد با شخص حقیقی منعقد می‌شود، اطلاعاتی مانند نام و نام خانوادگی، شماره ملی، شماره شناسنامه، نشانی کامل، شماره تماس و در صورت نیاز کد پستی مورد نیاز بوده و باید به‌درستی ثبت شوند. در قرارداد با اشخاص حقوقی مانند شرکت‌ها، موسسات و سازمان‌ها نیز درج نام کامل مجموعه، شماره ثبت، شناسه ملی، نشانی قانونی، نام نماینده امضاکننده و سمت او ضرورت دارد.

2.توجه به شفافیت موضوع در متن قرارداد

موضوع قرارداد یکی دیگر از بخش‌های مهمی است که پیش از امضا باید مورد بررسی قرار بگیرد. این بخش باید شفاف و واضح باشد تا اعتبار قرارداد حفظ شود. برای مثال در تنظیم قرارداد پیمانکاری جهت خدمات طراحی سایت، باید موارد زیر مشخص باشند:

• چه خدماتی ارائه می‌شود؟
• تعداد صفحات یا خروجی‌ها چقدر است؟
• چه امکاناتی باید تحویل داده شود؟
• تاریخ تحویل چه زمانی است؟
• اصلاحات تا چه مرحله‌ای انجام می‌شود؟
• استاندارد مورد انتظار چیست؟

این نکته را به‌خاطر داشته باشید که ابهام در موضوع قرارداد، احتمال بروز اختلافات را افزایش می‌دهد.

3.مبلغ قرارداد و شرایط پرداخت

یکی دیگر از بندهایی که بررسی آن قبل از امضای قرارداد اهمیت زیادی دارد، مبلغ و روش‌های پرداخت است. این بند که جزو بخش‌های اصلی قراردادها، به‌ویژه قرارداد پیمانکاری ساختمان یا قراردادهای تجاری و پروژه‌ای محسوب می‌شود، باید دارای جزئیات کافی باشد.

مواردی مانند مبلغ کل قرارداد، مبلغ پرداخت اولیه هنگام امضا، تعداد و شرایط پرداخت اقساط در صورت موجود بودن، تاریخ پرداخت، حساب واریز وجه، نحوه پرداخت و… از مهم‌ترین جزئیات بند مالی هستند. همچنین تعیین شرایط تاخیر در پرداخت نیز اهمیت زیادی دارد.

4.بررسی مدت قرارداد و تاریخ شروع و پایان، قبل از امضای قرارداد

بررسی بند مدت قرارداد هم پیش از امضا ضروری است و مانع بروز مشکلات احتمالی می‌شود. در این بخش باید موارد زیر را بررسی کرد:

• تاریخ شروع
• تاریخ پایان قرارداد
• امکان تمدید
• شرایط تمدید مانند تمدید خودکار

به گفته کارشناسان، در قراردادهای مرحله‌ای باید زمان اجرای هر مرحله نیز به‌طور دقیق در این بند مشخص شود.

5.شرایط فسخ و ضمانت اجرای تعهدات

یکی دیگر از بندهایی که بررسی آن پیش از امضای قرارداد اهمیت دارد، شرایط فسخ و ضمانت اجرای تعهدات است. در یک قرارداد اصولی باید این موضوع که هر یک از طرفین در چه شرایطی حق فسخ خواهند داشت، مشخص باشد. همچنین، ضمانت اجرای تخلف یا انجام ندادن تعهدات باید به‌صورت روشن در متن قرارداد درج شود. جریمه تاخیر، مسئولیت جبران خسارت و توقیف تضمین‌ها از جمله مواردی هستند که باید در قرارداد تعیین وضعیت شده باشند.

6.خسارت و نحوه جبران آن

تعیین تکلیف برای خسارات احتمالی یکی دیگر از مواردی است که باید در قراردادها مشخص باشد. در این بخش باید آثار برخی تخلفات و ضمانت‌های مربوط به آن‌ها در چهارچوب قانون را قبل از امضای قرارداد مشخص کرد.

از مواردی که در این بند وجود دارند، می‌توان به تعیین دقیق نوع تخلف، زمان آغاز محاسبه خسارت، مبلغ خسارت و روش جبران آن و… اشاره کرد. لازم به ذکر است که اگر در قرارداد توضیحی درباره خسارت موجود نباشد، به معنای از بین رفتن تمام حقوق طرف زیان‌دیده نیست؛ بلکه باید شرایط قانونی مسئولیت قراردادی بررسی شود.

7.تعیین نحوه حل اختلاف قبل از امضای قرارداد

یکی دیگر از بندهایی که بررسی آن پیش از امضای قرارداد ضرورت دارد، نحوه حل اختلافات است. در این بند باید روشی که طرفیت برای حل اختلافات مورد استفاده قرار می‌دهند، مشخص باشد. از جمله این روش‌ها می‌توان مذاکره، داوری یا مراجعه به مراجع قضایی را مثال زد.

همچنین تعیین داور، نحوه انتخاب داور و حدود صلاحیت داور هم باید در قرارداد مشخص باشند. این نکته را به خاطر داشته باشید که در صورت ابهام جزئیات این بند به‌ویژه در بخش داوری، احتمال بروز مشکلات بییشتر وجود دارد. بنابراین اگر داوری را به‌عنوان روش حل اختلاف مشخص کردید باید شرایط آن هم به‌طور دقیق تعیین شوند.

8.انطباق بندها با قوانین و مقررات

در نهایت پیش از امضای قرارداد باید از مطابقت بندها با قوانین و مقررات هم اطمینان حاصل کرد. این امکان وجود دارد که برخی بندهای قرارداد با قوانین موضوعه یا مقررات عمومی مغایرت داشته باشند. چنین بندهایی از نظر قانونی فاقد اعتبار هستند و حتی بر اعتبار کل قرارداد نیز تاثیر می‌گذارند. برای مثال، شرطی که حقوق یکی از طرفین را به‌طور کامل نادیده بگیرد، خلاف نظم عمومی بوده و در بیشتر موارد باطل تلقی می‌شود.

اشتباهات رایج در امضای قرارداد

بسیاری از مشکلات قبل از امضای قرارداد به‌دلیل اشتباهات رایج رخ می‌دهند که برخی از آن‌ها عبارتند از:

درصورتی‌که قصد تنظیم یک قرارداد کاری را دارید، مطالعه مطلب قرارداد کار را چطور بنویسیم؟ را جهت جلوگیری از اشتباهات احتمالی توصیه می‌کنیم.

جمع‌بندی

قرارداد نوعی سند لازم الزام‌آور است، درنتیجه پیش از هر اقدامی باید بندهای قرارداد به‌ دقت بررسی شوند تا زمینه بروز اختلافات به حداقل برسد. مواردی مانند مشخصات طرفین، موضوع، زمان، مبلغ و شرایط فسخ جزو بندهای ضروری و مهم در انواع قراردادها هستند که باید با دقت کامل مورد بررسی قرار بگیرند. اگر برای تنظیم حرفه‌ای قرارداد، به‌دنبال افزایش اطلاعات حقوقی خود هستید یا قصد فعالیت به‌عنوان مشاور حقوقی را دارید، دوره‌های آموزشی آکادمی دادرز اطلاعات لازم را به شما ارائه می‌کنند.

سوالات متداول درباره بررسی بندها قبل از امضای قرارداد

1. بررسی کدام بندها پیش از امضای قرارداد ضروری است؟

بررسی مشخصات طرفین، موضوع قرارداد، مبلغ و شرایط پرداخت، مدت قرارداد، شرایط فسخ، ضمانت اجرای تعهدات، خسارت و نحوه حل اختلاف پیش از امضای قرارداد بررسی است.

2. در بند مالی قرارداد باید به چه مواردی توجه کنیم؟

مبلغ کل، پیش‌پرداخت، اقساط، تاریخ پرداخت، حساب واریز وجه و شرایط تاخیر در پرداخت باید مشخص باشند.

3. تعیین شرایط فسخ قرارداد چه اهمیتی دارد؟

تعیین شرایط فسخ قبل از امضای قرارداد، حقوق طرفین در صورت فسخ را مشخص کرده و جریمه یا ضمانت‌های لازم در این زمینه را تعیین می‌کند.