حقوق مدنی 3 با هدف آشنا ساختن دانشجویان و داوطلبان با اصول و مقررات حاکم بر قراردادها، شرایط صحت آنها، خسارات ناشی از عدم اجرا، شروط ضمن عقد، معاملات فضولی، انحلال قراردادها و سقوط تعهدات تدریس میشود. در حال حاضر قرارداد یکی از مهمترین منابع ایجاد تعهد محسوب شده و اطلاع از قواعد عمومی حاکم بر آن میتواند اهمیت زیادی در جامعه داشته باشد. یادگیری این درس به شکل مفهومی و با استفاده از مثالهای کاربردی، نقش موثری در استفاده درست از مطالب دارد.
تعلیق در عقد
به طور کلی تعلیق در عقد در قراردادها به دو صورت تعلیق در انشا و تعلیق در منشا مطرح شده است.
مرکز آزمون دادرز برای شروع آزمون و مشاهده کارنامه تحلیلی کلیک کنید. آزمون تکدرس، آزمون جامع، کارنامه و تحلیل عملکردتعلیق در انشا: در تعلیق در انشا، ایجاد عقد به وقوع یک امر در آینده وابسته است. یعنی طرفین هنوز عقد را ایجاد نکرده و آن را به یک شرط در آینده وابسته کردهاند. به عنوان مثال، اگر برادرت از آمریکا بیاید، این خانه را از تو میخرم.
تعلیق در منشا: در این نوع تعلیق، عقد در همان لحظه صورت میگیرد، اما اثر آن به تحقق یک شرط در آینده مربوط میشود. برای مثال اگر گفته شود خانه را از تو خریدم به شرط اینکه برادرم از آمریکا بیاید، در اینجا عقد ایجاد شده و آثار حقوقی شرط معلق است.
اثر حقوقی عقد معلق در حقوق مدنی 3
در این مورد باید گفت با اینکه عقد به صورت معلق است، اما از نظر حقوقی نیز دارای اثر خواهد بود. بدین ترتیب که عقد معلق تا زمان تحقق شرط، باعث ایجاد یک وضعیت حقوقی قابل اعتنا خواهد شد و فروشنده نمیتواند هر نوع تصرفی به صورت آزادانه با مال مورد معامله انجام دهد.
دورههای ویدیویی دادرز مشاهده دورههای آموزشی دادرز آموزش ویدیویی گامبهگام با اساتید مرکز آزموناثر عقد معلق از نظر زمانی
اثر نقلی عقد معلق در حقوق مدنی 3 از زمان تحقق معلق علیه و نه از زمان انعقاد عقد ایجاد میشود. برای مثال اگر شخصی گاوی را با عقد معلق خریداری کند و شرط، بعداً محقق شود، منافع ایجاد شده از گاو تا پیش از تحقق شرط، به فروشنده تعلق دارد و پس از آن متعلق به خریدار است.
طبق ماده ۱۹۶ قانون مدنی، اصل در هر معامله بدین صورت است که معامله برای خود فرد محسوب میشود، مگر اینکه خلاف آن تصریح شده باشد.
در این بین اهلیت نماینده نیز وجود دارد. با توجه به اینکه نماینده در حکم اصیل است، اگر پیش از قبول فوت کند یا مهجور شود، ایجاب از بین رفته و عقد تشکیل نخواهد شد. اما اگر پس از قبول، این اتفاقات رخ دهد، عقد به شکل صحیح منعقد و معتبر باقی میماند.
ابزار رایگان دادرز برای محاسبه سریع درصد آزمون وکالت کلیک کنید. درصد خود را بزنید و همین حالا نتیجه را ببینید.ماهیت تعهد به نفع ثالث
تعهد به نفع ثالث در مقابل متعهد و متعهدله، نوعی عقد است. اما نسبت به خود شخص ثالث با توجه به اینکه بدون دخالت اراده او برایش حقی ایجاد کرده است، وضعیتی شبیه ایقاع دارد. در این بین، قبول ثالث شرط ایجاد تعهد نخواهد بود. دیگر مفاهیم مربوط به ثالث با ماهیت تعهد شامل موارد زیر است.
- ابرا به نفع ثالث
- تعهد به نفع ثالث
- تعهد برای ثالث
- تملیک به نفع ثالث
- تعهد به فعل ثالث
نکاح در ضمن شرط نتیجه در حقوق مدنی 3
اگر در ضمن عقد شرط شود که طرفین خودشان با یکدیگر ازدواج کنند با تحقق قبول و ایجاب، عقد اصلی و نکاح ایجاد میشود و اثر حقوقی دارد. اما اگر در این بین شرط شود که یکی از طرفین باید با شخص ثالث ازدواج کند، با توجه به تعهدی که برای شخص ثالث ایجاد میشود، قبول او ضروری است. نکاح در حقوق مدنی 3 به عنوان عقد تشریفاتی در نظر گرفته نمیشود و تنها ایجاب و قبول برای تحقق آن کافی است.
شرط به نفع ثالث در وقف: در عقد وقف امکان قرار دادن شرط عوض وجود ندارد. بنابراین شرطی که ماهیت عوض داشته باشد، در ضمن وقف باطل است.
تعهد به نفع ثالث به عنوان عوض اصلی در قرارداد: گاهی عوض اصلی در قرارداد، تعهد به نفع ثالث است. برای مثال در بیمه عمر، بیمه گذار با شرکت بیمه قرارداد میبندد و منافع آن برای شخص ثالث در نظر گرفته میشود.
تفاوت اقاله و فسخ در عقد پایه
اگر عقد اصلی باشد و با شرط راضی بودن طرفین اقاله شود، خللی به شرط وارد نمیشود. یعنی اگر عقد اصلی منحل شود، شرط همچنان باقی میماند. در فسخ وضعیت فرق دارد و باید آن را تفکیک کرد.
اگر شرط هنوز به مرحله اجرا نرسیده باشد، با فسخ عقد اصلی، اجرای شرط نیز منتفی خواهد شد و الزامی برای اجرای آن وجود ندارد. اما اگر شرط انجام شده باشد، در اینصورت مشروط له باید اجرت عمل انجام شده را به متعهد پرداخت کند.
اشتباه و اثر آن بر عقد
اشتباه در برخی موارد باعث باطل شدن عقد و در برخی موارد اثر عکس دارد. در ادامه به انواع اشتباه در عقد اشاره شده است.
اشتباه در ماهیت عقد: اگر یکی از طرفین قصد بیع داشته و دیگری قصد اجاره داشته باشد.
اشتباه در ذات مورد معامله: اگر اشتباه به خود شیء مورد معامله باشد.
اشتباه در اوصاف ذاتی: اگر وصفی که انگیزه اصلی معامله است، وجود نداشته باشد.
اشتباه در اوصاف در مال کلی: در مال کلی اوصاف ذاتی باعث باطل شدن عقد نخواهد شد. طبق قوانین حقوق مدنی 3، در معاملات کلی اگر فروشنده مالی را بدون اوضاف تعیین شده تحویل دهد، خریدار میتواند ابتدا الزام به اجرا را بخواهد و اگر انجام نشد، حق فسخ دارد.
اشتباهاتی که موجب حق فسخ در حقوق مدنی 3 میشوند
همه اشتباهات موجب بطلان نخواهند شد و تنها برخی اشتباهات میتوانند حق فسخ ایجاد کنند. از جمله اشتباهاتی که موجب حق فسخ میشوند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- اشتباه در اوصاف مهم ولی غیر ذاتی
- اشتباه در قیمت
- اشتباه ناشی از تدلیس
- تدلیس نسبت به امر اساسی و یا نسبت به امور فرعی
ماده ۲۱۶ قانون مدنی
طبق این ماده قانونی، مورد معامله باید مبهم نباشد، اما در موارد خاص، علم اجمالی کافی است. همچنین مورد معامله باید معین و معلوم باشد.
ماده ۲۱۷ قانون مدنی
باید بین شرط نامشروع و جهت نامشروع تفاوت قائل شد. شرط نامشروع شرطی است که در ضمن عقد درج شده و خلاف قانون یا اخلاق حسنه است. اگر شرط نامشروع باشد، خود شرط باطل خواهد شد و در صورتی که شرط قید اساسی عقد نباشد، خود عقد صحیح باقی میماند. جهت نامشروع، به هدف و انگیزه اصلی عقد مربوط میشود. اگر جهت نامشروع در عقد به صورت صریح بیان شده باشد، عقد باطل است.
یادگیری مفهومی حقوق مدنی ۳ در آکادمی دادرز
یادگیری قوانین مربوط به کتاب حقوق مدنی و تمام نکات آزمونی مدنی ۱ تا ۳ برای داوطلبان آزمون وکالت اهمیت زیادی دارد. آکادمی تخصصی حقوق و وکالت دادرز با ارائه دورههای تخصصی و آمادگی برای آزمون وکالت، تضمینکننده موفقیت داوطلبان برای قبولی خواهد بود. برای شروع یادگیری کافیست به سایت آکادمی به نشانی dadrose.com یا آدرس تلگرام مجموعه مراجعه کرده و در دورههای مختلف تدریس مانند دوره آموزش حقوق مدنی 3، دوره تست زنی، برنامهریزی و آزمونهای آزمایشی شرکت کنید.