اصول فقه یکی از منابع درسی داوطلبان آزمون وکالت و دیگر آزمونهای حقوقی است که یادگیری آن میتواند تاثیر بسیار زیادی در موفقیت داوطلبان داشته باشد. در این ویدیوی آموزشی، ضمن بیان نکات اصولی، به مواد مرتبط در قوانین مختلف و کاربرد آزمونی آنها پرداخته شده است. بنابراین داوطلبان با مشاهده این آموزشها در زمینه نکته و تست اصول فقه میتوانند در مواجهه با سوالات آزمون، بهترین عملکرد را نشان دهند.
مبحث الفاظ و ارکان وضع در نکته و تست اصول فقه
به طور کلی وضع در لغت به معنای قرار دادن است که در آن لفظی را برای یک معنا قرار میدهند. بنابراین اول معنا بعد لفظ را برای معنا در نظر میگیرند.
مرکز آزمون دادرز برای شروع آزمون و مشاهده کارنامه تحلیلی کلیک کنید. آزمون تکدرس، آزمون جامع، کارنامه و تحلیل عملکردبه عنوان مثال زمانیکه فرد به دنیا میآید، پدر و مادر برای او یک نام انتخاب میکنند. بنابراین یک لفظ را برای یک معنا قرار دادهاند.
معنای حقیقی و مجازی
اگر اسمی را صدا بزنیم، در معنای حقیقی یا در معنای مجاز آن را به کار بردهایم. به عنوان مثال زمانی که میگوییم ماه منظور ما همان ماه آسمان به معنای حقیقی است. اما زمانی که میگوییم تو مثل ماهی یعنی زیبایی تو در معنای مجاز است.
ارکان وضع
واضع: به کسی میگویند که لفظ را برای معنا قرار میدهد. به عنوان مثال پدر و مادر واضع نام فرزند هستند. همچنین قانون به فردی که معاملات زیادی انجام میدهد و از این راه امرار معاش میکند، تاجر میگوید. پس واضع کلمه تاجر، قانونگذار است.
دورههای ویدیویی دادرز مشاهده دورههای آموزشی دادرز آموزش ویدیویی گامبهگام با اساتید مرکز آزمونموضوع: موضوع همان لفظ است که در برابر معنا قرار داده میشود، یعنی به لفظ، موضوع میگوییم.
موضوع له یا مدلول: معنایی که از شنیدن لفظ به ذهن ما خطور میکند، همان موضوع له یا مدلول است. پس مدلول همان معنا است. به عنوان مثال دود دال و آتش مدلول است
اقسام وضع در نکته و تست اصول فقه
به طور کلی وضع به دو صورت است. یکی وضع تعینی و تخصیصی و دیگری وضع تعیونی که در ادامه هر کدام به صورت جداگانه در نکته و تست اصول فقه توضیح داده شده است.
ابزار رایگان دادرز برای محاسبه سریع درصد آزمون وکالت کلیک کنید. درصد خود را بزنید و همین حالا نتیجه را ببینید.وضع تعینی: وضعی که در آن واضع مشخص و معین باشد. مانند قانونگذار یا پدر و مادر.
وضع تعیونی: در این حالت واضع مشخص وجود ندارد و در اثر استعمال بیش از اندازه به وجود آمده است. به عنوان مثال لفظ حاجی یا مدینه النبی وضع تعیونی محسوب میشوند.
دلالت چیست؟
دلالت یعنی وقتی که لفظی را میشنویم به معنای آن پی میبریم. بنابراین میتوان گفت که این راهنمای ذهنی از لفظ به معنا همان دلالت است. به بیان دیگر بین ارتباطی که از لفظ به معنا میرسیم، دلالت گفته میشود.
انواع دلالت
دلالت عقلی: در این نوع دلالت از دال به مدلول میرسیم، مانند دیدن دود و فهمیدن آتش.
دلالت تبعی یا طبیعی: در این نوع دلالت از آثار خارجی پی به اثرات درونی آن میبریم، مانند خمیازه که نشانه خستگی است.
دلالت جعلی یا وضعی: این نوع دلالت بر اساس قرارداد ایجاد شده، مانند چراغ سبز که به معنی حرکت است.
انواع دلالت وضعی
دلالت مطابقی: این نوع دلالت همان دلالت لفظ بر کل معنا محسوب میشود. به عنوان مثال وقتی میگوییم گوشی را دزدیدند، یعنی کل گوشی دزدیده شد.
دلالت تضمنی: دلالت لفظ بر جزئی از معنا است. به عنوان مثال وقتی میگوییم خانه را دزدید، منظور همان وسایل خانه است.
دلالت التزامی: همان دلالت لفظ بر چیزی خارج از معنا است. بدین صورت که لفظی به کار گرفته شده و چیزی خارج از آن معنا برداشت میشود.
مبحث حقیقت و مجاز در نکته و تست اصول فقه
وقتی لفظی را به کار میبریم ممکن است در معنای حقیقی و یا در معنای مجاز قرار داشته باشد. منظور از معنای حقیقی بدین صورت است که لفظ در همان معنایی که برایش وضع شده به کار میرود. منظور از معنای مجازی در نکته و تست اصول فقه بدین صورت است که لفظ در غیر معنایی که برای آن وضع شده، به کار رود.
تشخیص معنای مجازی
برای اینکه بتوان معنای مجاز را تشخیص داد، باید قرینه وجود داشته باشد. به عنوان مثال وقتی گفته میشود دادگاه رای صادر کرده است، با توجه به اینکه دادگاه یک مکان است و نمیتواند رای صادر کند، میتوان فهمید منظور قاضی دادگاه است. بنابراین لفظ دادگاه در معنای مجاز به کار گرفته شده است.
شرایط استعمال مجازی
وجود علاقه یا مناسبت: باید بین معنای حقیقی و مجازی یک رابطه درست وجود داشته باشد.
قرینه سارفه: این قرینه نشان میدهد که معنای حقیقی منظور نبوده است. در مثال دادگاه، رای صادر کردن قرینه سارفه است.
انواع علاقه در معنای مجازی
علاقه محلیه: در این نوع علاقه، دادگاه و قاضی در یک مکان و محل قرار دارند.
علاقه آلیه: به عنوان مثال گفته میشود مال در ید شما قرار دارد، یعنی در تصرف شما است. پس ید در معنای مجاز به کار گرفته شده است.
علاقه مشارفت: مشارفت به معنای در شرف چیزی بودن است. زمانی که میگویم سلام وکلای آینده و شما هنوز وکیل نشدهاید، یعنی در شرف وکیل شدن هستید.
علاقه مکان یا زمان گذشته: به عنوان مثال فردی که پروانه وکالتش باطل شده، در گذشته وکیل بوده است.
علاقه کل و جزء: به صورت کل گفته میشود ولی منظور جزء است.
علاقه مشابهت: وقتی دو چیز کاملا شبیه هم هستند مانند اذن و اجازه. اذن قبل از انجام کار و اجازه بعد از انجام عمل است.
مبحث قرینهها در نکته و تست اصول فقه
به طور کلی در نکته و تست اصول فقه با دو نوع قرینه سر و کار داریم. قرینه سارفه یا مانعه و قرینه معینه یا موضحه.
قرینه سارفه یا مانعه نشان دهنده این موضوع است که منظور معنای حقیقی نیست. زمانی که مادر میگوید خانه را تمیز کن اگر مهمانی وجود نداشته باشد، معنای حقیقی است، اگر مهمان وجود داشته باشد معنای مجاز است. پس وجود مهمان قرینه است.
قرینه معینه یا موضحه در مشترک لفظی مورد استفاده قرار میگیرد، لفظ واحدی که میتواند چند معنا داشته باشد. قرینه نشان میدهد که کدام معنا منظور گوینده است.
مبحث مشترک لفظی
مشترک لفظی بدین صورت است که یک لفظ میتواند چند معنا داشته باشد. به عنوان مثال کلمه حقوق در عبارات حقوق میگیرم یا حقوق میخوانم یا حقوق را رعایت کن یک لفظ و چند معنا دارد. اما قرینه نشان میدهد که منظور از کلمه حقوق چیست. یا زمانی که گفته میشود شیر بخر با توجه به کلمه شیر، منظور همان شیر خوردنی است و در مشترک لفظی نیز از قرینه معینه استفاده میشود.
یادگیری کامل جزوه اصول فقه در دادرز
اصول فقه یکی از مباحث موجود در آزمونهای حقوقی است که با وجود ضریب پایین، برای افرادی که به دنبال رتبه بسیار عالی هستند، اهمیت زیادی دارد. شما میتوانید کلیه مواد مربوط به جزوات اصول فقه را در دادرز به شکل کامل و اصولی فرابگیربد.
دادرز به نشانی dadrose.com برگزارکننده دورههای آموزشی و تدریس خصوصی آزمون وکالت کانون وکلا و مرکز وکلا بوده و امکان دریافت مشاوره تخصصی، آزمونی و حقوقی نیز در این مرکز وجود دارد. داوطلبان میتوانند در آزمونهای آزمایشی، کلاسهای تست زنی، نکته و تست اصول فقه و دیگر دروس شرکت کرده و آمادگی خود را برای شرکت در انواع آزمونها افزایش دهند. همچنین شما میتوانید کاملترین نقشه تبدیل شدن به یک وکیل در ایران را در دادرز مطالعه کنید.