جدید

محاسبه‌ی درصد و تراز آزمون

شروع محاسبه‌ی رایگان
لوگوی آکادمی دادرُز

آرای وحدت رویه حقوق جزا؛ مهم‌ترین آرا برای آزمون وکالت با مثال و تست (آپدیت ۱۴۰۵)

???? ???? ???? ???? ??? ???? ????? ?????: ????? ??? ? ???
فهرست مطالب ۹ بخش
  1. چرا آرای وحدت رویه در تست‌های حقوق جزا اهمیت دارند؟
  2. ۱. آرای وحدت رویه در جرایم علیه اموال
  3. رأی وحدت رویه‌ی ۴۳ (۱۳۵۱/۸/۱۰): سند عادی در برابر سند رسمی
  4. رأی وحدت رویه‌ی ۸۵۲ (۱۴۰۳/۶/۲۰): فروش با سند عادی و سپس رهن
  5. رأی وحدت رویه‌ی ۸۳۸ (۱۴۰۲/۸/۱۶): جزای نقدی شرکای کلاهبرداری
  6. ۲. آرای وحدت رویه در تعدد جرم
  7. رأی وحدت رویه‌ی ۸۳۰ (۱۴۰۲/۱/۱۵): مأمور، قاچاقچی و رشوه
  8. ماده‌ی ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۳۹۹): تعدد مادی
  9. ۳. آرای وحدت رویه در درجه‌ی مجازات و صلاحیت
  10. رأی ۷۴۴ (۱۳۹۴/۸/۱۹): وقتی مجازات حبس و جزای نقدی است
  11. رأی ۷۵۹ (۱۳۹۶/۴/۲۰): جزای نقدی نسبی
  12. رأی ۸۰۷ (۱۳۹۹/۱۱/۱۴): جزای نقدی جایگزین و تصرف عدوانی
  13. ۴. آرای وحدت رویه در توبه، گذشت و قسامه
  14. رأی ۸۱۳ (۱۴۰۰/۵/۱۹): توبه فقط پیش از قطعیت
  15. ماده‌ی ۴۸۳ آیین دادرسی کیفری: گذشت شاکی پس از قطعیت
  16. رأی ۸۱۵ (۱۴۰۰/۸/۱۸): قسامه فقط حق خصوصی
  17. رأی ۸۳۵ (۱۴۰۲/۶/۲۸): شهادت دروغ نزد دادسرا
  18. ۵. دیه و چند ماده‌ی پرتکرار
  19. رأی ۷۹۰ (۱۳۹۹/۴/۱۰): صدمه‌ی عمدی مادون قتل با مرتکب ناشناس
  20. ماده‌ی ۵۵۵: یک‌سوم اضافه در ماه حرام و حرم
  21. ماده‌ی ۱۱ قانون صدور چک: دارنده و مهلت شکایت
  22. ۶. تست‌های تألیفی آرای وحدت رویه حقوق جزا (با پاسخ تشریحی)
  23. تست ۱) مأمور و رشوه
  24. تست ۲) تعدد مادی جرایم مختلف
  25. تست ۳) فروش با سند عادی و رهن
  26. تست ۴) اثر توبه بر تعزیر
  27. تست ۵) مرتکب ناشناس صدمه‌ی عمدی
  28. روش مطالعه‌ی آرای وحدت رویه حقوق جزا
  29. سؤالات متداول
  30. در تعدد معنوی چه مجازاتی تعیین می‌شود؟
  31. توبه در چه مرحله‌ای مجازات را ساقط می‌کند؟
  32. دیه‌ی صدمه‌ی عمدی مادون قتل با مرتکب ناشناس بر عهده‌ی کیست؟
  33. اگر حکم قطعی شود و شاکی در جرم غیرقابل گذشت گذشت کند، چه می‌شود؟

تست‌های حقوق جزا معمولاً روی جزئیات می‌چرخند: مجازات چه درجه‌ای است، کدام دادگاه صالح است، توبه یا گذشت در چه مرحله‌ای اثر دارد و در تعدد جرم چه مجازاتی تعیین می‌شود. بخشی از پاسخ این سؤال‌ها را آرای وحدت رویه‌ی هیئت عمومی دیوان عالی کشور داده‌اند.

در این مقاله مهم‌ترین آرای وحدت رویه حقوق جزا را موضوعی مرور می‌کنیم: جرایم علیه اموال، تعدد، درجه و صلاحیت، توبه و گذشت، و دیه. شماره، تاریخ و مضمون هر رأی با متن منتشرشده‌ی آن تطبیق داده شده و در پایان پنج تست تألیفی با پاسخ تشریحی می‌بینید.

نویسنده: سجاد یوسفی، وکیل پایه یک دادگستری و مدرس دوره‌های آزمون وکالت دادرز

مرکز آزمون دادرز برای شروع آزمون و مشاهده کارنامه تحلیلی کلیک کنید. آزمون تک‌درس، آزمون جامع، کارنامه و تحلیل عملکرد

پاسخ کوتاه: کدام آرای وحدت رویه حقوق جزا مهم‌ترند؟

برای آزمون وکالت، آرای مربوط به فروش مال با سند عادی و رهن آن (۸۵۲)، تعدد معنوی (۸۳۰)، درجه‌ی مجازات و صلاحیت (۷۴۴، ۷۵۹ و ۸۰۷)، توبه پیش از قطعیت (۸۱۳)، قسامه (۸۱۵) و دیه‌ی صدمه‌ی عمدی با مرتکب ناشناس (۷۹۰) پایه‌ی خوبی‌اند. هر رأی را کنار ماده‌ی قانونی پشت آن بخوانید.

چرا آرای وحدت رویه در تست‌های حقوق جزا اهمیت دارند؟

رأی وحدت رویه وقتی صادر می‌شود که شعب دیوان عالی کشور یا دادگاه‌ها از یک قانون برداشت‌های متفاوت کرده باشند. این رأی در موارد مشابه برای شعب دیوان، دادگاه‌ها و سایر مراجع لازم‌الاتباع است و یک مسئله‌ی اختلافی را به پاسخی قطعی می‌رساند؛ همان چیزی که طراح تست موردی لازم دارد.

آرای آیین دادرسی مدنی را جداگانه در مقاله‌ی آرای وحدت رویه آیین دادرسی مدنی مرور کرده‌ایم. جدول زیر آرای این مقاله را در یک نگاه نشان می‌دهد.

دوره‌های ویدیویی دادرز مشاهده دوره‌های آموزشی دادرز آموزش ویدیویی گام‌به‌گام با اساتید مرکز آزمون
شماره و تاریخ موضوع مضمون کوتاه
۴۳ — ۱۳۵۱/۸/۱۰ سند عادی و سند رسمی در منطقه‌ی ثبت اجباری سند عادی تاب تعارض با سند رسمی را ندارد؛ معامله‌ی اول عادی و دوم رسمی مصداق ماده‌ی ۱۱۷ قانون ثبت نیست
۸۵۲ — ۱۴۰۳/۶/۲۰ فروش با سند عادی و سپس رهن در صورت علم به غیر بودن مال، ماده‌ی ۲ قانون ۱۳۰۸ و مجازات شروع به کلاهبرداری
۸۳۸ — ۱۴۰۲/۸/۱۶ کلاهبرداری با چند شریک جزای نقدی هر شریک به اندازه‌ی سهم او؛ سهم نامعلوم، مساوی
۸۳۰ — ۱۴۰۲/۱/۱۵ مأمور و رشوه تعدد معنوی؛ فقط مجازات اشد (ماده‌ی ۱۳۱)
۷۴۴ — ۱۳۹۴/۸/۱۹ حبس به‌همراه جزای نقدی حبس، ملاک درجه و صلاحیت است
۷۵۹ — ۱۳۹۶/۴/۲۰ جزای نقدی نسبی جزای نقدی نسبی درجه ۷ و صلاحیت دادگاه کیفری دو
۸۰۷ — ۱۳۹۹/۱۱/۱۴ جزای نقدی جایگزین و تصرف عدوانی جزای نقدی جایگزین ملاک درجه نیست؛ تصرف عدوانی (ماده‌ی ۶۹۰) درجه ۷ و در صلاحیت دادگاه کیفری دو
۸۱۳ — ۱۴۰۰/۵/۱۹ توبه فقط پیش از قطعیت مؤثر است؛ تعزیر درجه ۶ تا ۸ ساقط و بقیه قابل تخفیف
۸۱۵ — ۱۴۰۰/۸/۱۸ قسامه قسامه فقط حق خصوصی را ثابت می‌کند؛ مجازات تعزیری بر آن بنا نمی‌شود
۸۳۵ — ۱۴۰۲/۶/۲۸ شهادت دروغ شهادت دروغ نزد دادسرا مشمول ماده‌ی ۶۵۰ است
۷۹۰ — ۱۳۹۹/۴/۱۰ صدمه‌ی عمدی مادون قتل با مرتکب ناشناس دیه بر بیت‌المال است

۱. آرای وحدت رویه در جرایم علیه اموال

رأی وحدت رویه‌ی ۴۳ (۱۳۵۱/۸/۱۰): سند عادی در برابر سند رسمی

این رأی قدیمی هنوز در بحث «انتقال مال غیر» و ماده‌ی ۱۱۷ قانون ثبت دیده می‌شود. هیئت عمومی فقط گفته است که در منطقه‌ی ثبت اجباری، سند عادی تاب تعارض با سند رسمی را ندارد. نتیجه‌اش این است که اگر معامله‌ی اول با سند عادی و معامله‌ی دوم با سند رسمی باشد، فعل ارتکابی مصداق ماده‌ی ۱۱۷ قانون ثبت نیست. رأی نمی‌گوید این فعل «انتقال مال غیر» است؛ فقط اشاره می‌کند که اگر سوءنیت احراز شود، ممکن است با عنوان کیفری دیگری منطبق شود.

خود ماده‌ی ۱۱۷ قانون ثبت جایی است که معامله‌ی اول با سند رسمی یا عادی باشد و معامله‌ی معارض با سند رسمی دوم انجام شود. در املاک منطقه‌ی ثبت اجباری، طبق رأی ۴۳ معامله‌ی اول هم باید رسمی باشد.

رأی وحدت رویه‌ی ۸۵۲ (۱۴۰۳/۶/۲۰): فروش با سند عادی و سپس رهن

اگر کسی مالی را با سند عادی بفروشد و سپس با علم به اینکه مال دیگر مال او نیست، آن را رهن بگذارد یا وثیقه قرار دهد، چه عنوانی دارد؟ هیئت عمومی آن را مشمول ماده‌ی ۲ قانون ۱۳۰۸ دانست و مجازات آن را مجازات شروع به کلاهبرداری تعیین کرد.

ابزار رایگان دادرز برای محاسبه سریع درصد آزمون وکالت کلیک کنید. درصد خود را بزنید و همین حالا نتیجه را ببینید.

برای مقایسه، ماده‌ی ۱۲۲ قانون مجازات اسلامی مجازات شروع به جرم را این‌طور تعیین می‌کند: (الف) برای جرمی که مجازاتش سلب حیات، حبس ابد یا درجه ۱ تا ۳ است، حبس درجه ۴؛ (ب) برای قطع عضو یا درجه ۴، درجه ۵؛ (پ) برای شلاق حدی یا درجه ۵، درجه ۶. طبق تبصره‌ی همین ماده، اگر عوامل مادی جرم ناشناخته بماند، در حکم شروع به جرم است.

رأی وحدت رویه‌ی ۸۳۸ (۱۴۰۲/۸/۱۶): جزای نقدی شرکای کلاهبرداری

وقتی چند نفر در کلاهبرداری شریک‌اند، جزای نقدی را چگونه باید تعیین کرد؟ هیئت عمومی گفت جزای نقدی هر شریک به اندازه‌ی سهم او است و اگر سهم شرکا نامعلوم باشد، سهم‌ها مساوی فرض می‌شود.

نکته‌ی تستی: در کلاهبرداری و انتقال مال غیر، ماده‌ی ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۴۰۳/۲/۲۵) این جرایم، جرایم در حکم کلاهبرداری و سرقت‌های زیر نصاب (مواد ۶۵۶، ۶۵۷، ۶۶۱ و ۶۶۵) را از جرایم قابل گذشت خارج کرده است. مواد ۶۷۴، ۶۷۷ و ۶۹۰ درباره‌ی ملک خصوصی هنوز قابل گذشت‌اند.

می‌خواهید حقوق جزا را در آزمون وکالت قوی بخوانید؟

اگر مواد عمومی جزا، درجه‌بندی مجازات‌ها و تعدد و تکرار جرم برایتان پراکنده است، در دوره‌ی جامع حقوق جزای عمومی پیشرفته‌ی دادرز (مواد ۱ تا ۲۱۶ با تست) مواد آزمونی به‌صورت منظم و همراه با تست آموزش داده شده است.

مشاهده‌ی سرفصل‌های دوره ←

۲. آرای وحدت رویه در تعدد جرم

رأی وحدت رویه‌ی ۸۳۰ (۱۴۰۲/۱/۱۵): مأمور، قاچاقچی و رشوه

مأموری که قاچاقچی را تعقیب نمی‌کند و در برابر آن رشوه می‌گیرد، یک رفتار انجام داده که چند عنوان مجرمانه دارد. هیئت عمومی در این پرونده مأمور را در حکم مختلس دانست و حکم کرد تعدد از نوع معنوی است؛ پس فقط مجازات اشد، طبق ماده‌ی ۱۳۱ قانون مجازات اسلامی، تعیین می‌شود و مجازات‌ها جمع نمی‌شوند.

نکته‌ی تستی: تعدد معنوی یعنی یک رفتار، چند عنوان؛ در این حالت فقط مجازات اشد اعمال می‌شود. حکم ماده‌ی ۱۳۴ مربوط به تعدد مادی است، یعنی چند رفتار مجزا.

ماده‌ی ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۳۹۹): تعدد مادی

در تعدد مادی، ماده‌ی ۱۳۴ بعد از اصلاح ۱۳۹۹ سه حالت دارد:

  • الف) جرایم هم‌نوع (غیرمختلف): یک مجازات تعیین می‌شود که قابل تشدید است.
  • ب) جرایم مختلف تا سه جرم: مجازات باید بیش از میانگین حداقل و حداکثر مجازات هر جرم باشد.
  • پ) بیش از سه جرم: مجازات حداکثر مجازات هر جرم است و تا یک‌چهارم هم می‌تواند بیش از حداکثر باشد.

عبارت «حداکثر یا بیش از حداکثر» متن اصلی ۱۳۹۲ است و با «بیش از میانگین» اصلاحی ۱۳۹۹ یکی نیست؛ در تست به این تفاوت دقت کنید. برای مرور قوانین خاص که در کنار این مواد می‌آیند، فهرست قوانین خاص آزمون وکالت را ببینید.

۳. آرای وحدت رویه در درجه‌ی مجازات و صلاحیت

رأی ۷۴۴ (۱۳۹۴/۸/۱۹): وقتی مجازات حبس و جزای نقدی است

اگر برای جرمی هم حبس و هم جزای نقدی تعیین شده باشد، ملاک تعیین درجه و صلاحیت حبس است، نه جزای نقدی.

رأی ۷۵۹ (۱۳۹۶/۴/۲۰): جزای نقدی نسبی

این رأی درباره‌ی جزای نقدی نسبی است: چنین جزایی درجه ۷ محسوب می‌شود و رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه کیفری دو است.

رأی ۸۰۷ (۱۳۹۹/۱۱/۱۴): جزای نقدی جایگزین و تصرف عدوانی

هیئت عمومی گفت جزای نقدی جایگزین ملاک تعیین درجه‌ی مجازات نیست. همچنین جرم تصرف عدوانی (ماده‌ی ۶۹۰) پس از قانون ۱۳۹۹ مجازات درجه ۷ دارد و رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه کیفری دو است.

نکته‌ی تستی: این سه رأی را کنار هم بخوانید: حبس + جزای نقدی ← حبس ملاک است (۷۴۴)؛ جزای نقدی نسبی ← درجه ۷ (۷۵۹)؛ جزای نقدی جایگزین ← ملاک درجه نیست (۸۰۷).

۴. آرای وحدت رویه در توبه، گذشت و قسامه

رأی ۸۱۳ (۱۴۰۰/۵/۱۹): توبه فقط پیش از قطعیت

هیئت عمومی با استناد به مواد ۱۱۵ و ۱۱۸ قانون مجازات اسلامی گفت توبه تنها پیش از قطعیت حکم مؤثر است. در این حالت تعزیر درجه ۶ تا ۸ ساقط می‌شود و مجازات‌های سنگین‌تر قابل تخفیف‌اند. پس از قطعیت حکم، راه فقط عفو یا تخفیف طبق بند ۱۱ اصل ۱۱۰ قانون اساسی است.

ماده‌ی ۴۸۳ آیین دادرسی کیفری: گذشت شاکی پس از قطعیت

اگر پس از قطعیت حکم، شاکی در جرمی غیرقابل گذشت گذشت کند، محکوم‌علیه درخواست می‌دهد. دادگاه صادرکننده‌ی حکم قطعی، در وقت فوق‌العاده و با حضور دادستان (با رعایت ماده‌ی ۳۰۰)، «می‌تواند» مجازات را تخفیف دهد یا تبدیل کند؛ این تصمیم قطعی است و فقط شامل تعزیر می‌شود. دادگاه در این مورد مکلف به تخفیف نیست. اگر جرم قابل گذشت باشد، اجرای حکم موقوف می‌شود.

رأی ۸۱۵ (۱۴۰۰/۸/۱۸): قسامه فقط حق خصوصی

هیئت عمومی با توجه به مواد ۲۰۸ و ۳۱۳ گفت قسامه فقط حق خصوصی را ثابت می‌کند؛ پس جنبه‌ی عمومی جرم و مجازات تعزیری بر اساس قسامه بنا نمی‌شود.

رأی ۸۳۵ (۱۴۰۲/۶/۲۸): شهادت دروغ نزد دادسرا

شهادت دروغ نزد دادسرا مشمول ماده‌ی ۶۵۰ است.

۵. دیه و چند ماده‌ی پرتکرار

رأی ۷۹۰ (۱۳۹۹/۴/۱۰): صدمه‌ی عمدی مادون قتل با مرتکب ناشناس

اگر صدمه‌ی عمدی مادون قتل وارد شود و مرتکب شناخته نشود، دیه بر بیت‌المال است. رأی به مواد ۴۳۵، ۴۷۴، ۴۷۵ و ۴۸۷ استناد کرده است. ماده‌ی ۴۸۷ حکم مشابهی را برای قاتل ناشناس یا ازدحام جمعیت دارد: دیه از بیت‌المال پرداخت می‌شود.

ماده‌ی ۵۵۵: یک‌سوم اضافه در ماه حرام و حرم

طبق ماده‌ی ۵۵۵، اگر جنایت و فوت هر دو در ماه حرام یا در حرم رخ دهد، یک‌سوم به دیه‌ی قتل افزوده می‌شود؛ این حکم هم در قتل عمد و هم غیرعمد جاری است. درباره‌ی دیه‌ی عضو، متن ماده صریح نیست و عدم شمول آن فقط برداشتی از عبارت «دیه‌ی قتل» است، نه نص قانون.

ماده‌ی ۱۱ قانون صدور چک: دارنده و مهلت شکایت

دارنده کسی است که چک را نخست به بانک ارائه کرده است. مهلت شکایت کیفری شش ماه از تاریخ صدور چک است (در صورت ارائه) یا شش ماه از تاریخ گواهی عدم پرداخت. اگر چک پس از برگشت (به‌صورت غیرقهری) منتقل شود، دارنده‌ی بعدی حق شکایت کیفری ندارد. رأی وحدت رویه‌ای با این مضمون پیدا نکردیم؛ پاسخ در متن ماده است.

۶. تست‌های تألیفی آرای وحدت رویه حقوق جزا (با پاسخ تشریحی)

این تست‌ها را دادرز از متن قانون و آرای بالا تألیف کرده است. برای سنجیدن درصد خود در کل دروس از ماشین‌حساب درصد آزمون وکالت استفاده کنید.

تست ۱) مأمور و رشوه

مأموری قاچاقچی را تعقیب نمی‌کند و در برابر آن از او رشوه می‌گیرد. طبق رأی وحدت رویه‌ی ۸۳۰، وضع مجازات او کدام است؟

  1. مجازات تمام عناوین مجرمانه جمع می‌شود.
  2. تعدد مادی است و ماده‌ی ۱۳۴ اعمال می‌شود.
  3. تعدد معنوی است و فقط مجازات اشد تعیین می‌شود.
  4. مجازات رشوه به‌تنهایی اعمال می‌شود و عنوان دیگر نادیده می‌ماند.

پاسخ: گزینه ۳. هیئت عمومی در رأی ۸۳۰ این رفتار را تعدد معنوی دانسته و طبق ماده‌ی ۱۳۱ فقط مجازات اشد را لازم دانسته است. گزینه‌ی ۱ و ۲ مربوط به تعدد مادی‌اند و گزینه‌ی ۴ با ماده‌ی ۱۳۱ سازگار نیست، چون مجازات اشد ملاک است، نه یک عنوان معین.

تست ۲) تعدد مادی جرایم مختلف

فردی مرتکب دو جرم متفاوت و مستقل شده است. طبق ماده‌ی ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی (اصلاحی ۱۳۹۹)، مجازات او چگونه تعیین می‌شود؟

  1. فقط مجازات اشد تعیین می‌شود.
  2. مجازات باید بیش از میانگین حداقل و حداکثر مجازات هر جرم باشد.
  3. مجازات تا حداکثر مجازات هر جرم و تا یک‌چهارم بیش از آن تعیین می‌شود.
  4. مجازات هر دو جرم جداگانه تعیین و جمع می‌شود.

پاسخ: گزینه ۲. در بند «ب» ماده‌ی ۱۳۴ برای جرایم مختلف تا سه جرم، مجازات باید بیش از میانگین حداقل و حداکثر مجازات هر جرم باشد. گزینه‌ی ۳ حکم بیش از سه جرم (بند «پ») است و گزینه‌ی ۱ مربوط به تعدد معنوی.

تست ۳) فروش با سند عادی و رهن

احمد خانه‌ای را با سند عادی به رضا فروخته است. بعد، با علم به اینکه مال دیگر مال او نیست، همان خانه را نزد بانک وثیقه می‌گذارد. طبق رأی وحدت رویه‌ی ۸۵۲، کدام درست است؟

  1. فعل او مشمول ماده‌ی ۲ قانون ۱۳۰۸ است و مجازات آن مجازات شروع به کلاهبرداری است.
  2. فعل او مصداق ماده‌ی ۱۱۷ قانون ثبت است.
  3. چون سند عادی بوده، هیچ جرمی رخ نداده است.
  4. مجازات او مجازات کلاهبرداری تام است.

پاسخ: گزینه ۱. رأی ۸۵۲ فروش با سند عادی و سپس رهن یا وثیقه با علم به غیر بودن مال را مشمول ماده‌ی ۲ قانون ۱۳۰۸ و مجازات شروع به کلاهبرداری می‌داند. ماده‌ی ۱۱۷ قانون ثبت حالتی است که معامله‌ی دوم با سند رسمی انجام شده باشد، نه رهن.

تست ۴) اثر توبه بر تعزیر

محکوم به حبس تعزیری درجه ۷ پیش از قطعیت حکم توبه کرده و توبه‌اش احراز شده است. طبق رأی وحدت رویه‌ی ۸۱۳، وضعیت مجازات او چیست؟

  1. مجازات او فقط قابل تخفیف است.
  2. مجازات او ساقط می‌شود.
  3. توبه فقط پس از قطعیت حکم مؤثر است.
  4. فقط با عفو طبق اصل ۱۱۰ قانون اساسی مجازات او ساقط می‌شود.

پاسخ: گزینه ۲. رأی ۸۱۳ توبه را فقط پیش از قطعیت مؤثر می‌داند و تعزیر درجه ۶ تا ۸ را با آن ساقط می‌کند؛ بقیه‌ی مجازات‌ها قابل تخفیف‌اند، پس گزینه‌ی ۱ برای درجه ۷ نادرست است. پس از قطعیت حکم است که فقط عفو یا تخفیف اصل ۱۱۰ (بند ۱۱) باقی می‌ماند.

تست ۵) مرتکب ناشناس صدمه‌ی عمدی

شخصی در شب با ضربه‌ی عمدی دست دیگری را شکسته و گریخته است و مرتکب ناشناس مانده. دیه‌ی این صدمه بر عهده‌ی کیست؟

  1. بر عهده‌ی عاقله
  2. بر عهده‌ی بیت‌المال
  3. بر عهده‌ی نزدیک‌ترین همسایه
  4. پرداخت نمی‌شود، چون مرتکب شناخته نشده است.

پاسخ: گزینه ۲. طبق رأی وحدت رویه‌ی ۷۹۰ (با استناد به مواد ۴۳۵، ۴۷۴، ۴۷۵ و ۴۸۷)، در صدمه‌ی عمدی مادون قتل با مرتکب ناشناس، دیه بر بیت‌المال است.

روش مطالعه‌ی آرای وحدت رویه حقوق جزا

هر رأی را با سه سؤال بخوانید: اختلاف بر سر چه بود، هیئت عمومی کدام نظر را پذیرفت و به کدام ماده استناد کرد. بعد آرای هم‌موضوع را کنار هم بگذارید، مثل ۷۴۴، ۷۵۹ و ۸۰۷ در بحث درجه‌ی مجازات، یا ۸۳۰ در کنار ماده‌ی ۱۳۴ در بحث تعدد؛ بیشتر دام‌های تستی از همین تقابل‌ها ساخته می‌شوند.

شماره و تاریخ آرا را با متن منتشرشده تطبیق دهید؛ در منابع غیررسمی این شماره‌ها زیاد جابه‌جا می‌شوند. برای مرور مرتب آرای سال‌های اخیر، دوره‌ی آرای وحدت رویه ۵ سال اخیر (۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴) را ببینید. وعده‌ی نتیجه نمی‌دهیم؛ مطالعه‌ی منظم و تمرین تست مهم‌ترین عامل کاهش خطاست.

چقدر به دام‌های تستی این مبحث مسلط شدید؟

وارد سامانه‌ی آزمون آنلاین دادرز شوید و تست‌های طبقه‌بندی‌شده‌ی حقوق جزا را به‌همراه تحلیل ویدیویی روی تخته‌ی هوشمند بررسی کنید. برای یادگیری کامل مباحث هم می‌توانید دوره‌های آموزشی دادرز را ببینید.

ورود به سامانه‌ی آزمون دادرز ←

سؤالات متداول

در تعدد معنوی چه مجازاتی تعیین می‌شود؟

فقط مجازات اشد (ماده‌ی ۱۳۱). طبق رأی وحدت رویه‌ی ۸۳۰، مأموری که قاچاقچی را تعقیب نمی‌کند و رشوه می‌گیرد، مرتکب تعدد معنوی شده است.

توبه در چه مرحله‌ای مجازات را ساقط می‌کند؟

طبق رأی وحدت رویه‌ی ۸۱۳، توبه فقط پیش از قطعیت حکم مؤثر است و تعزیر درجه ۶ تا ۸ را ساقط می‌کند؛ بقیه‌ی مجازات‌ها قابل تخفیف‌اند. پس از قطعیت فقط عفو یا تخفیف طبق بند ۱۱ اصل ۱۱۰ قانون اساسی ممکن است.

دیه‌ی صدمه‌ی عمدی مادون قتل با مرتکب ناشناس بر عهده‌ی کیست؟

بر عهده‌ی بیت‌المال است (رأی وحدت رویه‌ی ۷۹۰ با استناد به مواد ۴۳۵، ۴۷۴، ۴۷۵ و ۴۸۷).

اگر حکم قطعی شود و شاکی در جرم غیرقابل گذشت گذشت کند، چه می‌شود؟

طبق ماده‌ی ۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری، محکوم‌علیه درخواست می‌دهد و دادگاه صادرکننده‌ی حکم قطعی می‌تواند، در وقت فوق‌العاده و با حضور دادستان، تعزیر را تخفیف دهد یا تبدیل کند. اگر جرم قابل گذشت باشد، اجرای حکم موقوف می‌شود.

این مقاله را برای دوستت بفرست
تلگرام واتساپ
نویسندهوکیل پایه یک دادگستری و بنیان‌گذار آکادمی دادرز
سجاد یوسفی، بنیان‌گذار آکادمی دادرز
آکادمی دادرز — به مدیریت سجاد یوسفی

وکیل پایه یک دادگستری و مدرس آزمون وکالت. دوره‌ها، آزمون‌های آنلاین و مشاوره‌ی رایگان دادرز برای قبولی در آزمون وکالت طراحی شده‌اند.

درباره‌ی دادرز و استاد یوسفی

دیدگاه‌ها ۰

سؤال یا دیدگاهت را بنویس

شماره و ایمیل شما نمایش داده نمی‌شود.

مشاوره‌ی رایگان انتخاب دوره

کارشناس دادرُز به‌زودی با شما تماس می‌گیرد

برای کدام درس یا آزمون مشاوره می‌خواهید؟ (اختیاری)

شماره‌ی شما فقط برای تماس کارشناس دادرُز استفاده می‌شود.

مشاوره‌ی رایگان